Làng văn hoá du lịch cộng đồng Pả Vi Hạ ở Mèo Vạc, cách trung tâm thành phố Hà Giang khoảng 160km, khách du lịch di chuyển mất khoảng 5 -6 giờ đồng hồ bằng ô tô qua nhiều cung đường đèo quanh co.
Huyện Mèo Vạc có tới gần 80% người dân là dân tộc thiểu số. Nằm trên cao nguyên đá nên thiên nhiên ở đây không ưu đãi - nắng nhiều, mưa hiếm, ít nước ngọt. Mèo Vạc nổi tiếng với những vách núi dựng đứng, đất đai khô cằn, sỏi đá, lại rất ít đất sản xuất.
Năm 2016, từ chủ trương xây dựng làng văn hóa du lịch cộng đồng của tỉnh Hà Giang, huyện Mèo Vạc đã xây dựng thí điểm mô hình kinh tế mới với định hướng phát triển du lịch trở thành kinh tế mũi nhọn với các giải pháp mang tính trước mắt và lâu dài, trong đó nổi bật là làng VHDLCĐ Pả Vi Hạ.
Làng du lịch văn hóa cộng đồng Pả Vi Hạ nằm cách trung tâm huyện Mèo Vạc khoảng 4 km trên con đường Hạnh phúc nối hai huyện Mèo Vạc và Đồng Văn. Làng có tổng diện tích hơn 46.000 m2 và chia làm 3 khu, hiện có 28 hộ tham gia mô hình kinh tế này để khai thác du lịch. Đây là một quần thể nghỉ dưỡng gồm nhiều homestay khác nhau, được kiến trúc theo hình bông hoa đào, một loại hoa nổi tiếng ở Mèo Vạc.
Những homestay được thiết kế theo kiến trúc nhà truyền thống của người Mông. Nhà làm bằng tường đất theo phương pháp trình tường của người địa phương, kiểu nhà 3 gian hai chái, cột kèo bằng gỗ, mái lợp ngói âm dương hai tầng. Mỗi homestay được bố trí xây dựng trên diện tích khoảng 300m2, có hàng rào bằng đá xếp xung quanh.
Ông Nguyễn Văn Lưu, Trưởng phòng Văn hóa Thông tin huyện Mèo Vạc cho biết, làng được quy hoạch tổng thể. Theo đó, hạ tầng của làng du lịch văn hóa cộng đồng Pả Vi Hạ vào làng cũng được đầu tư bài bản. Giao thông nội thôn có bề mặt lát bằng đá, hai bên đường trồng cây đào cảnh quan.
Làng văn hoá du lịch cộng đồng Pả Vi Hạ, có nhà văn hóa thôn, nhà trưng bày theo mẫu truyền thống của người Mông, có khu sân chơi được dùng làm nơi biểu diễn văn hóa, văn nghệ truyền thống. Hiện các hạng mục như bãi đỗ xe, đường giao thông, nhà văn hóa, nhà trưng bày, khu chăn nuôi tập trung và trồng cỏ, khu dịch vụ spa… đã hoàn chỉnh. Các mô hình của 28 hộ được yêu cầu phải theo thiết kế chung của quy hoạch.
Ông Nguyễn Văn Lưu, Trưởng phòng Văn hóa Thông tin huyện Mèo Vạc nói: "Làng Văn hóa cộng đồng thôn Pả Vi Hạ khởi công vào cuối năm 2016 và đi vào hoạt động từ năm 4/2019. Dân tộc Mông là tiêu biểu đặc sắc của huyện Mèo Vạc nên tỉnh Hà Giang đã ban hành đề án xây dựng Lằng Văn hóa cộng đồng thôn Pả Vi Hạ. Lượng khách đến đây đông chiếm 2/3 lượng khách đến địa bàn".
Mô hình làng văn hóa du lịch cộng đồng dân tộc Mông gắn với xây dựng nông thôn mới ở thôn Pả Vi Hạ, xã Pả Vi đã tạo sự đột phá về kinh tế, mang lại môi trường sống và lao động sản xuất tốt cho người dân địa phương, lại bảo tồn được văn hóa dân tộc bản địa. Mô hình này đã được nhân rộng, không chỉ ở Mèo Vạc mà trên toàn tỉnh Hà Giang.
Dưới đây là những hình ảnh bên trong làng văn hóa du lịch cộng đồng Pả Vi Hạ: