Mỹ: Chàng trai 27 tuổi tiên tri về Covid-19 "chuẩn không cần chỉnh"

Theo trang Bloomberg, đầu năm 2020, có 2 hệ thống cảnh báo mức độ nghiêm trọng của dịch bệnh Covid-19 được cả thế giới trông cậy. Một hệ thống được phát triển bởi Đại học Hoàng gia London (Anh) phát triển trong khi cái còn lại là sản phẩm của Viện Đánh giá và Đo lường Sức khỏe (IHME), có trụ sở tại thành phố Seattle (Mỹ). Tuy nhiên mỗi hệ thống lại đưa ra kết quả khác "một trời một vực". Nếu như hệ thống của Anh cảnh báo Mỹ có thể ghi nhận tới 2 triệu ca tử vong vì Covid-19 vào mùa hè thì con số IHME đưa ra chỉ dừng ở khoảng 60.000 trường hợp. Như vậy, cả hai hệ thống đều không đưa ra số liệu chính xác. Thực tế, đầu tháng 8/2020, Mỹ ghi nhận khoảng 160.000 ca tử vong vì dịch bệnh Covid-19.

Sau khi biết được 2 hệ thống được đánh giá uy tín bậc nhất thế giới cho ra kết quả thiếu chính xác, anh Youyang Gu, 27 tuổi, tốt nghiệp thạc sĩ chuyên ngành toán học, kỹ thuật và khoa học máy tính tại Học viện Công nghệ Massachusetts (MIT) đã nảy ra ý tưởng phát triển một hệ thống cảnh báo nguy cơ đại dịch của riêng mình. Giữa tháng 4/2020, Gu đã dành một tuần để tạo lập một công cụ dự đoán số ca tử vong do nhiễm virus corona và thiết lập trang web để thông báo số liệu dịch tễ. Đúng như mong đợi, thuật toán của anh Gu đã cho ra kết quả chính xác, đánh bại cả mô hình dự báo đắt đỏ của các viện nghiên cứu hàng đầu trên thế giới. Chuyên gia dữ liệu Jeremy Howard từ Đại học San Francisco đánh giá cao mô hình dự báo của chàng trai trẻ: “Đây là mô hình duy nhất mang lại hiệu quả, những mô hình khác gần như vô dụng. Người tạo ra chúng không chịu xem xét lại và truyền thông cũng không mấy bận tâm dù mạng sống của mọi người hiện tại đều phụ thuộc vào những dự báo dịch tễ như thế này.  Youyang Gu là người duy nhất chịu mày mò và xử lý dữ liệu đúng cách”.

Thật ra, mô hình dự báo của Gu khá đơn giản. Trước tiên, anh khảo sát sự tương quan giữa số lần xét nghiệm Covid-19 và số lần nhập viện, nhờ vậy mà anh phát hiện các tiểu bang và chính phủ liên bang cung cấp số liệu không đồng nhất. Dữ liệu đáng tin cậy duy nhất là số ca tử vong hàng ngày. Chàng trai trẻ cho biết: “Các mô hình khác sử dụng nhiều nguồn dữ liệu, nhưng tôi quyết định dựa vào số ca tử vong trong quá khứ để dự đoán số liệu trong tương lai vì nguồn này ít bị "nhiễu" hơn." 

Dù không thật sự hoàn hảo, mô hình của anh Gu đã cho thấy hiệu quả đáng nể ngay từ khi bắt đầu vận hành. Cuối tháng 4 năm ngoái, Gu dự đoán nước Mỹ sẽ ghi nhận khoảng 80.000 ca tử vong vì nhiễm Covid-19 tính đến ngày 9/5. Con số thực tế là 79.926 trường hợp, khá suýt soát so với dự đoán của anh chàng. Gu cũng dự đoán người tử vong vì dịch bệnh ở Mỹ vào ngày 18/5 và ngày 27/5 sẽ lần lượt rơi vào khoảng 90.000 và 100.000. Dĩ nhiên, kết quả này lại lần nữa trùng khớp với số liệu thực tế. Đặc biệt, Gu còn "tiên tri" được làn sóng dịch bệnh quay trở lại khi nhiều tiểu bang Mỹ nới lỏng lệnh phong tỏa, khác xa với dự đoán của viện IHME cho rằng virus corona sẽ biến mất nhờ tác động của các biện pháp giãn cách xã hội.

Ban đầu, mô hình của anh Gu không nhận được nhiều sự quan tâm. Chỉ đến khi Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ công bố số liệu của Gu lên trang web chính thức, dư luận mới thật sự chú ý đến chàng trai "nhỏ nhưng có võ" này. Mỗi ngày, có thêm hàng triệu người đăng ký tài khoản trên trang web của anh để cập nhật tình trạng dịch bệnh tại khu vực họ sinh sống. Tháng 11/2020, Gu quyết định tạm dừng mô hình dự báo thành công ngoài dự đoán của mình. Một tháng trước khi dừng dự án, anh tiên đoán Mỹ sẽ ghi nhận 231.000 trường hợp tử vong vào ngày 1/11/2020, gần đúng với con số được ghi nhận thực tế là 230.995. Hiện tại, sau một thời gian nghỉ ngơi, Youyang Gu đã quay trở lại với công việc thiết lập mô hình dự đoán. Lần này, anh nghiên cứu về số lượng người Mỹ mắc Covid-19, tốc độ triển khai vaccine và khả năng nước này đạt miễn dịch cộng đồng.