'Những bản làng ngủ quên ơi: Mavis đến rồi, dậy đi!'

Được cha mẹ dẫn đi xuyên Việt từ năm lớp 4, chinh phục 42/63 tỉnh thành Việt Nam tính tới hiện tại... nhưng Mavis (Nguyễn Khánh Hoàng Anh) vẫn chưa thỏa thuê lắm cho đến khi em hoàn thành xong chuyến khám phá Đông - Tây Bắc suốt 12 ngày vừa qua.

Trong lần gặp gần nhất, tôi nhớ em đã háo hức muốn chia sẻ về chuyến đi em đã chờ suốt 5 năm ấy đến thế nào. Và một cô gái "phải tìm cho bằng được điều mới" như Mavis sẽ biết cách khiến những điều thân thuộc trở nên lạ lẫm, hoặc đích thân em sẽ tìm ra những thứ người khác không để ý. Bởi vậy, dù chuyến ấy Mavis vẫn ghé những Sapa, những Mù Cang Chải quen thuộc... nhưng mục đích không đơn thuần chỉ để thưởng "mùa vàng", để chụp ảnh với ruộng bậc thang như bao người mà là để khám phá, để tỉnh thức những những bản làng bí ẩn của miền Đông - Tây Bắc.

Và sau đây, tôi xin nhường lại vị trí người kể chuyện cho Mavis, để em đưa độc giả vào "ván ma sói với thiên nhiên" của mình và cùng em đánh thức 3 "viên ngọc quý" trong vòng tay đại ngàn.

5 năm về trước, mình có một giấc mơ. Trong giấc mơ đó, giữa mây núi của đại ngàn, mình đang lang thang trên con đường đất nhỏ ở một bản làng nguyên sơ, xung quanh là núi đồi trùng điệp với những thửa ruộng bậc thang chín vàng, trải dài bất tận.  

5 năm sau, vào một ngày oi bức giữa Sài Gòn tấp nập, bỗng lòng mình dâng tràn nỗi thèm khát cồn cào về một mùa vàng nơi vùng Đông - Tây Bắc, cháy lên sự hiếu kỳ và khát khao khám phá những vùng trời mới lạ. Đơn giản thôi, mình quyết định phải xách ba lô lên và đi, khởi đầu một hành trình của tuổi trẻ với sứ mệnh tìm kiếm mùa vàng ở những “bản làng ngủ quên”.

Điểm đầu tiên trong hành trình "đánh thức" này là vùng đất rất quen mà cũng đầy mới lạ - Sapa. Nói về ruộng bậc thang Sapa, người ta thường nghĩ đến những cái tên quen thuộc như Cát Cát, Tả Phìn, Tả Van nhưng ít ai biết rằng ẩn khuất sau những dãy núi trập trùng xa xa kia, có những bản làng tuyệt đẹp chưa được nhiều bước chân du lịch khai phá.

Theo hướng dẫn đường đi từ người dân địa phương, sau khi xuyên qua 35km đường nhỏ cùng với màn sương dày đặc từ phía thị xã, Nậm Nhìu và Nậm Than hiện lên trước mắt mình như một thế giới hoàn toàn khác lạ.

Không mênh mông trải dài như ở thung lũng Mường Hoa, ruộng bậc thang ở Nậm Nhìu và Nậm Than nằm men theo phía các triền đồi với những con đường uốn lượn quanh co tạo thành các hình thù đa dạng. Khi là những đường thẳng song song chồng lên tầng tầng lớp lớp, khi lại ôm trọn lấy một vùng thung lũng tạo thành thế vòng cung, xen giữa đó là những chiếc lán canh tác của người dân. 

Phía bờ bên kia thung lũng, mây cũng đang kéo về thành biển tạo nên mỹ cảnh cực kỳ thơ mộng khiến mình khẽ thốt lên trước thiên nhiên kỳ diệu...

Ngẩn ngơ mãi trước vẻ đẹp nguyên sơ ấy, trong đầu mình vẽ nên một cảnh tượng huyễn hoặc: Phải chăng những thửa ruộng kia đang thăng hoa trong một vũ khúc của mùa vàng?

Từ Lào Cai băng theo cung đường ven biên giới, mình dừng chân ở Bản Luốc thuộc Hoàng Su Phì - một huyện phía tây của tỉnh Hà Giang. 

“Nhất Su Phì, nhì Bắc Mê”

Ai đến đây rồi mới thật sự thấm thía câu nói huyền thoại này, khi đường đi ở Hoàng Su Phì cực kỳ khó đi với nhiều đoạn đường sình lầy và đất đá, thử thách cả những tay lái cừ khôi. Nhưng, người ta nói rằng những nơi khó đến nhất lại là những nơi tuyệt vời nhất. Khi trời vừa chạng vạng, những tia nắng cuối ngày xuất hiện bên kia sườn núi thì một vùng trời tuyệt đẹp mang tên Bản Luốc đã thức tỉnh.

Mình nghe người dân địa phương nói rằng Bản Luốc là nơi có ruộng bậc thang cao nhất cả nước. Không giống như Nậm Nhìu, Nậm Than, mảng vàng của vùng đất này men theo những sườn núi cao hiểm trở, hết dãy núi này đến dãy núi khác, tạo nên một sự giao thoa đầy mê hoặc giữa cái thơ mộng của lúa vàng và sự hùng vĩ trong núi non.

Ở Bản Luốc, tự dưng mình chẳng muốn đi đâu xa cả, chỉ muốn ở căn nhà sàn gỗ, sáng ra pha cốc cà phê, phóng tầm mắt xuống thung lũng ruộng bậc thang trùng trùng điệp điệp xen lẫn sông mây. Chiều lại ngắm ánh hoàng hôn buông, tìm hiểu cuộc sống của người Tày, người Dao rồi tối hướng mắt tìm sao trời - cứ thế quên hết mọi bộn bề của cuộc sống ngoài kia, ngày qua ngày say sưa giữa mùa vàng rực rỡ.

Cứ mỗi độ thu về, khắp các cộng đồng du lịch lại phát sốt với những hình ảnh check in tại những địa điểm quen thuộc ở Mù Cang Chải như đồi mâm xôi, móng ngựa Sáng Nhù... Và đằng sau những thước ảnh ấy cũng là đoàn người chen chúc nhau để giành lấy một góc chụp đẹp nhất cho riêng mình. 

Đối với mình, sau mỗi chuyến đi có hình đẹp thì vui thật nhưng việc tận hưởng trọn vẹn một khung cảnh, một bầu trời mà không phải bon chen xô bồ mới là điều quan trọng nhất. Thế là mình dành trọn một ngày lang thang những bản làng xa xôi của xứ Mù Cang, và dừng chân trước một bản làng phải gọi là “cực phẩm” của hành trình này - Lao Chải!

Lao Chải nằm cách trung tâm Mù Cang Chải tầm 15km, thoạt nhìn thì có vẻ không có gì quá ấn tượng. Thế nhưng khi đã chạy vào sâu trong bản rồi mới “mắt chữ O mồm chữ A” trước cảnh tượng tuyệt đẹp. Khi thì là những lớp ruộng bậc thang xếp chồng lên nhau như chiếc bánh kem, khi là thung lũng Vân Gỗ với các tầng lúa nhiều màu sắc, khi là vành móng ngựa phiên bản Lao Chải không kém gì Sáng Nhù, đẹp không thể nào diễn tả nổi bằng lời!

Mình ngồi bên một sườn đồi bên thung lũng và nhắm mắt lại, nghe đâu đó âm thanh cổ xưa của những người dân đầu tiên đã nghĩ ra ý tưởng làm nên ruộng bậc thang để canh tác bên sườn núi; nghe tiếng khèn, tiếng hát của đôi lứa thuở hẹn hò, băng qua bao nhiêu ngọn đồi, con suối để về bên nhau; nghe tiếng chim hót, tiếng hoa rơi giữa đại ngàn Tây Bắc. Tất cả thanh âm đó tạo nên một bản giao hưởng mùa vàng của miền sơn cước - thi vị mà hào hùng, đơn thuần mà ấn tượng không thể nào quên. 

Hành trình của mình kết thúc trong một buổi chiều tà giữa bản làng Mù Cang Chải. Mình bước ra khỏi cửa phòng, nhìn thấy cảnh ngoài kia là những người dân địa phương đang đồng loạt gặt những thửa ruộng còn sót lại, báo hiệu bản giao hưởng mùa vàng Đông - Tây Bắc đang dần đi đến những nốt nhạc cuối cùng.