Phương án lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư mua vaccine Covid-19 là thế nào?

Viên Minh

Ngày 24/2, trên Cổng thông tin điện tử Bộ Y tế có bài viết "Bộ trưởng Bộ Y tế: Việt Nam sẽ có 90 triệu liều vắc xin COVID-19 trong năm 2021", trong đó có phần nói 'về việc cung ứng vắc xin phòng chống COVID-19'.

> Thông cáo của Bộ Y tế trên cổng thông tin điện tử Bộ Y tế.

Xin trích đoạn trong bài viết:

"Về việc cung ứng vắc xin phòng chống COVID-19, Bộ trưởng Bộ Y tế cho hay, hiện nay vắc xin có các nguồn sau:

Thứ nhất, nguồn của COVAX Facility khoảng 30 triệu liều. Bộ Y tế đang nỗ lực đàm phán để trong năm 2021 có đủ 30 triệu liều này.

Thứ hai, nguồn vắc xin củaAstraZeneca. Ngày hôm qua (23/2) Bộ Y tế đã đàm phán lần cuối cùng với AstraZeneca và Công ty VNVC. Lô 30 triệu liều vắc xin này được Bộ Y tế mua của AstraZeneca thông qua công ty VNVC. Hôm nay và ngày mai, Bộ Y tế sẽ trình Chính phủ thực hiện theo điều 26 của Luật Đấu thầu cho mua vắc xin theo cơ chế đặc biệt để Việt Nam sớm có vắc xin.

Thứ ba, vắc xin của Pfizer. Bộ Y tế đang tiếp tục đàm phán, khả năng trong năm 2012, Pfizer sẽ cung ứng cho Việt Nam khoảng 30 triệu liều. Bộ Y tế xin chủ trương huy động xã hội hóa cho việc tiếp cận nguồn vắc xin này.

Ảnh chụp bài viết trên Cổng thông tin điện tử Bộ Y tế.

Thứ tư, vắc xin Sputnik V của Nga. Bộ Y tế đang tích cực đàm phán. Trong tuần này Bộ Y tế sẽ họp hội đồng cấp phép cho vắc xin của Nga. Nhà sản xuất thông báo có thể cung ứng cho Việt Nam khoảng 60 triệu liều.

Ngoài ra, Bộ Y tế, các tập đoàn, công ty khác không kinh doanh trong lĩnh vực y tế cũng đang thúc đẩy đàm phán với các nhà sản xuất vắc xin khác.

“Như vậy, trong năm 2021 chúng tôi đảm bảo không thiếu vắc xin. Bộ Y tế đang hết sức nỗ lực để triển khai tiêm. Có thể nói rằng, chúng ta triển khai trong đợt này là đợt tiêm chủng lớn nhất từ trước đến nay với trên 100 triệu liều. Bộ Y tế đang chuẩn bị khẩn trương các kịch bản, huy động tất cả đơn vị trong ngành y tế và ngoài ngành tham gia vào quá trình tiêm, để đẩy nhanh tiến độ tiêm, đảm bảo độ bao phủ” - Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long nhấn mạnh.

Đối với vắc xin trong nước, Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long thông tin các công đoạn vẫn đang theo đúng tiến độ. Dự kiến đến năm 2022, chúng ta sẽ sản xuất được vắc xin. Chúng tôi rất kỳ vọng vào việc sản xuất vắc xin của Việt Nam. Vắc xin của Nanogen sẽ thử nghiệm giai đoạn 2 trong tuần này. Vắc xin của IVAC có hiệu quả tốt", hết trích dẫn.

Đáng chú ý, trong đoạn trên đây có tình tiết: "Bộ Y tế đã đàm phán lần cuối cùng với AstraZeneca và Công ty VNVC. Lô 30 triệu liều vắc xin này được Bộ Y tế mua của AstraZeneca thông qua công ty VNVC. Hôm nay và ngày mai, Bộ Y tế sẽ trình Chính phủ thực hiện theo điều 26 của Luật Đấu thầu cho mua vắc xin theo cơ chế đặc biệt để Việt Nam sớm có vắc xin". Từ phát biểu trên cho thấy, trong 4 nguồn vaccine Covid -19 thế giới đang có, chỉ có 1 nhà cung cấp Việt Nam (là VNVC) được Bộ Y tế đàm phán mua.

Trong một thông cáo mới đây, VNVC cho biết:

"117.600 liều vaccine Covid-19 đầu tiên của hãng AstraZeneca đã về Việt Nam theo hợp đồng đã ký với Hệ thống tiêm chủng VNVC. (...) Lô vaccine phòng Covid-19 đầu tiên đã có mặt tại Việt Nam. Đây là vaccine của hãng dược phẩm nổi tiếng toàn cầu AstraZeneca phối hợp với đại học Oxford (Vương quốc Anh) nghiên cứu và sản xuất, được đưa về Việt Nam theo hợp đồng giữa Hệ thống tiêm chủng VNVC và Tập đoàn AstraZeneca đã ký từ tháng 11 năm 2020. Theo đó, Hệ thống tiêm chủng VNVC đã đặt mua 30 triệu liều vaccine Covid-19 của AstraZeneca trong năm 2021' (xem thông cáo toàn văn trên website VNVC).

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long, thứ trưởng Trương Quốc Cường, ông Nitin Kapoor – Tổng Giám đốc AstraZeneca Việt Nam và ông Ngô Chí Dũng – Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty cổ phần Vacxin Việt Nam (VNVC) trong buổi làm việc về việc đặt mua vaccine Covid-19. Nguồn ảnh: VNVC

Điều 26 Luật Đấu thầu năm 2013 quy định:

Lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt: Trường hợp gói thầu, dự án xuất hiện các điều kiện đặc thù, riêng biệt mà không thể áp dụng các hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư quy định tại các điều 20, 21, 22, 23, 24 và 25 của Luật này thì người có thẩm quyền trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định phương án lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.

Vậy có thể hiểu, Bộ Y tế cho rằng đây là yếu tố dấu hiệu của 'dự án xuất hiện các điều kiện đặc thù, riêng biệt mà không thể áp dụng các hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư', nên lựa chọn VNVC làm nhà cung cấp vaccine, trình Thủ tướng xem xét, quyết định.

Đến nay, công chúng chưa thấy "phương án lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư' là VNVC được Bộ Y tế công bố. Tại sao?

(Còn tiếp)