Sai lầm khi ăn chay mà nhiều người vẫn tưởng tốt

Nhập viện, thiếu chất vì ăn chay

Ăn chay có nhiều xu hướng nhưng ăn chay trường được nhiều người áp dụng. Ăn chay trường là ăn chay tuyệt đối, trường kỳ chứ không ngắt quãng. Nghĩa là không đụng một chút nào vào đồ ăn mặn. Các món ăn trong bữa chính phải đủ 4 nhóm chất: bột đường, đạm (đậu hũ, tàu hũ, sữa đậu nành, đậu phộng, muối mè, nấm, đậu que, đậu đũa, đậu xanh…) dầu và rau (trái cây). 

Tiến sĩ Nguyễn Trọng Hưng, Viện dinh dưỡng Quốc gia cho hay, ăn chay khoa học cũng đem lại những lợi ích nhất định cho sức khỏe. Rau, củ, thực vật thường nhiều chất xơ, ít cholesterol, giàu vitamin, đặc biệt nhóm B, A. Các loại thực phẩm này tốt trong việc giải độc, giảm cân và phòng ngừa và hỗ trợ rất nhiều trong các bệnh lý mãn tính liên quan đến ăn uống như béo phì, cao huyết áp, tiểu đường, bệnh tim mạch, táo bón, tai biến, loãng xương…Tuy nhiên, nhiều người đang thái quá về chế độ ăn này, họ thực hiện không đúng cách, hoặc áp dụng chay trường (ăn chay hoàn toàn) trong khi thiếu nhiều kiến thức về dinh dưỡng.

TS Hưng chia sẻ anh từng điều trị cho nhiều người ăn chay bị thiếu chất, đặc biệt là thiếu máu do áp dụng chế độ dinh dưỡng không cân đối. Trong số những bệnh nhân đó, không ít người bị suy nhược trầm trọng, từng ngất xỉu nhiều lần trước khi gặp bác sĩ. Đặc biệt, nhiều người ngộ nhận bữa ăn chay chỉ bao gồm cơm và rau quả. Thực chất, những bữa ăn quá đơn điệu như vậy có nguy cơ thiếu chất rất cao. Việc ăn thiếu chất đạm cũng có thể gây ra biếng ăn, nhão cơ, dễ nhiễm trùng. Ngược lại, nếu bữa ăn chay quá nhiều bột, đường và dầu béo, năng lượng cao vẫn có thể dẫn đến tình trạng thừa cân, béo phì như người ăn mặn.

Nếu đảm bảo đa dạng thực phẩm, có thể người ăn chay sẽ không bị thiếu các vi chất dinh dưỡng. Nhưng không phải ai cũng biết cách thực hiện hợp lý – TS Hưng khuyến cáo.

Sai lầm khi ăn chay mà nhiều người vẫn tưởng tốt

TS.BS Nguyễn Huy Cường – Phòng khám Nội tiết 131 Thái Hà cho rằng, thi thoảng ăn 1 bữa cơm chay để thanh lọc cơ thể thì còn tốt nhưng áp dụng ăn chay trường thì hoàn toàn sai lầm vì bác sĩ Cường cho biết anh chưa thấy ai ăn chay trường khoẻ mạnh, chữa được bệnh mà hầu như đều gặp vấn đề thiếu chất. Những người ăn chay vì vấn đề tâm linh bác sĩ Cường không bàn nhưng ăn để khoẻ thì nên cân nhắc.

Bác sĩ Cương cho biết ăn chay trường là chỉ ăn nhóm thực vật. Một số người ăn theo khuynh hướng khác như ăn trứng (không có trống), sữa, phô mai là sản phẩm từ thực vật để bù đắp chất còn thiếu do ăn chay. Tuy nhiên, bác sĩ Cương cho rằng dù rau củ quả có tốt như thế nào thì không thể thay thế được nhóm chất đạm, chất béo, sắt, B12 từ động vật. B12 chỉ có trong thịt, sắt có nhiều ở thịt bò. Nếu ăn thực vật hàm lượng vi chất nghèo nàn và khó hấp thụ hơn.

Thạc sĩ Cường cho biết cả 8 axit amin thiết yếu của cơ thể đều có trong nguồn gốc động vật. Các chất béo tốt như omega 3 có trong cá rất dồi dào. Nếu chỉ ăn các loại hạt để bổ sung chất này sẽ không đủ. Ăn chay trường trong thời gian dài gây ra thiếu chất, suy nhược cơ thể. Bác sĩ Cường phản đối quan điểm ăn chay để tốt cho sức khoẻ.

Theo bác sĩ Cường, tự nhiên sinh ra cả trăm loại thực phẩm và chúng đều có vai trò khác nhau. Nếu chúng ta ăn chay bỏ đi bất cứ thứ gì đều không tốt. Thực phẩm đa dạng, phong phú vẫn là khuyến nghị dinh dưỡng tốt nhất cho sức khoẻ.

Ngoài ra, xu hướng ăn chay hiện nay còn có người ăn chay giả mặn với các sảm phẩm chay công nghiệp thì càng nguy hại hơn. Bác sĩ Cường cho rằng đa số các sản phẩm này đều chứa phụ gia, hoá chất, chất bảo quản. Nếu không kiểm soát được nguồn gốc thì còn nguy hiểm hơn là ăn uống bình thường.