Sử dụng cồn sát trùng giả có thể gây tàn phế hoặc nguy hiểm đến tính mạng

Một bệnh nhân nam, 42 tuổi, quê ở Hải Dương, được đưa tới Bệnh viện Bạch Mai hôm 8/3, trong tình trạng hôn mê sâu, tụt huyết áp, toan chuyển hóa nặng, tổn thương nhân bèo và phù não. Người nhà mang theo chai cồn 90 độ bệnh nhân đã uống, trong đó nồng độ methanol lên tới 81,88%.

Bệnh nhân được điều trị giải độc, lọc máu, hồi sức. Anh thoát nhiễm độc, nhưng đã bị tổn thương não nên hôn mê sâu trong thời gian dài.

Tại Khánh Hòa, có ba du khách người Kazakhstan pha cồn 90 độ vào bia để uống. Một người chết, hai người nguy kịch, cấp cứu tại bệnh viện đa khoa tỉnh. Một người đã thoát khỏi nguy hiểm, một người khác hôn mê sâu.

Bác sĩ Nguyên cho biết cồn sát trùng tiêu chuẩn chứa thành phần chính có tác dụng sát trùng là ethanol với nồng độ 70-90%, phụ gia là nước và một số chất khác có công dụng hỗ trợ. Nếu chẳng may uống phải ethanol, hậu quả cũng như ngộ độc rượu, có thể bị bỏng đường tiêu hóa.

Tuy nhiên, tại Trung tâm chống độc, là phần lớn bệnh nhân uống cồn sát trùng đến cấp cứu bị ngộ độc cồn công nghiệp methanol - chất thường được sử dụng rộng rãi làm nguyên liệu hóa học, công nghiệp và nhiên liệu. Bệnh nhân ở Hải Dương và nhóm du khách Kazakhstan cũng ngộ độc methanol trong cồn.

"Từ đây ta thấy vấn đề rất lớn: Nhiều sản phẩm sát trùng được công bố hiện nay chứa methanol, không chứa ethanol theo tiêu chuẩn. Các sản phẩm này rất dễ mua vì bày bán nhiều ở hiệu thuốc", bác sĩ Nguyên nói.

Cồn sát trùng làm bằng methanol nguy hiểm như thế nào? 

Không giống ethanol, cồn công nghiệp methanol có độc tính rất cao. Ngộ độc methanol diễn ra từ từ. Nhiều người chỉ được phát hiện ngộ độc sau khi uống cồn từ 1-2 ngày với các biểu hiện rõ như mờ mắt, tổn thương mắt, lơ mơ lẫn lộn, thở nhanh, sâu do rối loạn acid máu, co giật, hôn mê. Bệnh nhân thường hôn mê, tổn thương não, mù mắt, điều trị không mang lại hiệu quả cao. Nếu may mắn thoát nguy kịch, bệnh nhân cũng gặp di chứng nặng nề.

Cồn sát trùng làm từ methanol không chỉ gây hại cho người trực tiếp uống, sử dụng, mà sẽ gây nguy hại lớn hơn khi lọt vào các cơ sở y tế. Methanol không được sử dụng làm chất sát trùng vì sẽ hấp thu qua da, gây ngộ độc và không đảm bảo hiệu quả sát trùng, không thể đảm bảo công tác kiểm soát nhiễm khuẩn.

Bất cứ hoạt động phẫu thuật, tiêm truyền, can thiệp xâm lấn, nếu bác sĩ không may sử dụng phải các loại cồn sát trùng chứa methanol đều sẽ gây nguy hiểm cho bệnh nhân.

"Nguy hiểm là bệnh nhân sẽ gặp nhiều biến chứng, nguy cơ tử vong cao, thời gian nằm viện kéo dài vì vi trùng không bị cồn sát trùng tiêu diệt trong khi lại dễ dàng vào cơ thể thông qua các vết tiêm, chọc hay phẫu thuật gây nhiễm trùng", bác sĩ Nguyên cho biết.

Hiện nay, một trong những khuyến cáo phòng ngừa Covid-19 là sử dụng cồn sát trùng tay nhiều lần. Nếu cồn sát trùng tay chứa methanol thì không thể đảm bảo diệt virus, ảnh hưởng xấu tới phòng chống dịch, trong khi đó lại dễ bị nhiễm độc cồn công nghiệp methanol qua da.

Bác sĩ cũng khuyến cáo người dân không uống cồn sát trùng, chọn mua các sản phẩm cồn sát trùng từ nhà sản xuất có uy tín và sử dụng cồn sát trùng đúng mục đích. Bên cạnh đó, người dân nên hạn chế uống rượu, không sử dụng rượu bia có nguồn gốc, xuất xứ không rõ ràng vì dễ bị pha từ methanol, gây nguy hiểm tính mạng. Các cơ quan chức năng tăng cường quản lý hóa chất độc hại, đây là gốc rễ của vấn đề.