Các cung nữ hầu hạ trong cấm cung thời phong kiến có 2 cấp bậc, gồm cung nữ chuyên hầu hạ cho hoàng đế (có thể gọi là Ngự tiền cung nữ, có công việc nhẹ nhàng và đãi ngộ tốt hơn), và nhóm còn lại (chuyên làm công việc tay chân, đãi ngộ kém hơn).
Trong cuốn "Cung nữ đàm vãng lục" của tác giả Hà Vinh Nhân (từng làm cung nữ trong Cố Cung) có viết: "Theo quy định của triều đình nhà Thanh, cung nữ khi đi ngủ không được phép ngửa mặt lên trời, bắt buộc phải co chân lại và nằm nghiêng. Đối với hai tay, một tay phải kẹp chặt giữa hai chân, tay còn lại đặt trên mình. Nếu một trong hai tay bị tê thì có thể hoán đổi vị trí hai tay cho nhau, nhưng tư thế phải giữ nguyên".
Lý do cho quy tắc khắc nghiệt này là gì?
1. Cung nữ nằm nghiêng khi ngủ sẽ giúp tiết kiệm không gian
Trên phim ảnh, các điện của vua hay phi tần sẽ rộng lớn, khang trnag nhưng nơi ở của thuộc hạ thì trái ngược hoàn toàn. Dễ thấy, cung nhân còn phải nằm cùng nhau trên một chiếc giường lớn, không có không gian riêng.
Do đó, quy tắc "cung nữ nằm nghiêng khi ngủ" sẽ giúp số đông cung nhân có đủ chỗ nằm, tiết kiệm không gian.
2. Do mê tín
"Thiên tử" (con của trời) là một trong những niềm tin của hoàng đế thời xưa vào bản thân. Do đó, thái độ tôn sùng thần linh ở hoàng đế lẫn người hầu hạ họ luôn phải được thể hiện, nhất nhất tuân theo.
Có thể nói, dáng cung nữ nằm nghiêng yêu khép nép, đoan trang cũng là cách để họ thể hiện sự kính cẩn với thần linh. Thời đó, tư thế ngủ nằm ngửa, đối mặt với trời lại bị xem là bất kính với Trời cao!
3. Cung nữ nằm nghiêng khi ngủ để họ ngủ không ngon
Điều này có thể dễ dàng nhìn thấy trên phim ảnh. Bất kể khi nào các chủ tử, hoàng thượng yêu cầu phục vụ thì cung nhân đều phải sẵn sàng.
Do đó, họ luân phiên thay nhau trực và nếu có nằm nghỉ, đợi chủ thì cũng không được ngủ sâu để đáp ứng được mệnh lệnh của chủ nhân một cách nhanh chóng nhất.