Covid-19 đe dọa xoá sổ văn hóa đấu bò ở Tây Ban Nha

Diego Urdiales là một đấu sĩ chuyên nghiệp, với thâm niên tham dự nhiều lễ hội đấu bò trải dài từ Seville đến Madrid. Trước khi đại dịch Covid-19 xuất hiện, lịch trình làm việc của ông được xếp kín đến hết năm.

Nhưng khi Tây Ban Nha trở thành một trong những nước chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của virus corona, hầu hết lễ hội đấu bò đã bị huỷ. Giờ ông Urdiales lo rằng sẽ phải rất lâu nữa mới có thể trở lại đấu trường.

Đòn chí mạng

Văn hoá đấu bò hàng thế kỷ ở Tây Ban Nha vốn đang trên đà suy thoái từ trước khi đại dịch xuất hiện. Các nhóm vận động vì quyền động vật cũng như nhiều người nổi tiếng, trong đó có nhà vô địch F1 Lewis Hamilton, lên án truyền thống này.

Các sự kiện đấu bò cũng chật vật trong việc thu hút khán giả trẻ tuổi hơn. Vì vậy, nhiều người cho rằng Covid-19 sẽ là đòn chí mạng, có thể khiến văn hoá đấu bò của Tây Ban Nha không thể gượng dậy.

"Đây là khoảnh khắc tồi tệ. Nhiều gia đình sống dựa vào thế giới đấu bò. Giờ thì chúng tôi chỉ có thể chờ đợi xem điều gì sẽ xảy ra", ông Urdiales chia sẻ.

Sau hơn 2 tháng phong toả với 27.000 trường hợp tử vong vì virus corona, Tây Ban Nha đang mở cửa trở lại hầu hết hoạt động kinh tế xã hội, tuy nhiên vẫn chưa rõ khi nào đấu bò được phép diễn ra.

Cuối tuần trước, các đấu sĩ chuyên nghiệp cũng như fan hâm mộ môn thể thao này đã diễu hành ở nhiều thành phố của Tây Ban Nha như Ciudad Real, Valladolid và Avila, mang theo cờ Tây Ban Nha và áo choàng màu vàng hồng của các đấu sĩ, kêu gọi chính phủ giúp đỡ khôi phục nét văn hoá này.

Năm 2007, có hơn 3.651 lễ hội đấu bò diễn ra trên khắp Tây Ban Nha, nhưng đến năm 2019, chỉ còn 1.425 sự kiện được tổ chức, theo thống kê của Bộ Văn hoá và Thể thao nước này. Cũng trong giai đoạn này, số khán giả đến xem các cuộc đấu bò tót cũng giảm 14%.

Phong trào phản đối các sự kiện đấu bò đang dần có chỗ đứng trong xã hội Tây Ban Nha với sự ủng hộ đến từ các chính trị gia cánh tả. Người dân "xứ sở bò tót" giờ đây bắt đầu ưa thích các loại hình giải trí khác như bóng đá, và sự nhạy cảm với quyền động vật cũng ngày càng ăn sâu vào tâm lý người dân.

Nhiều vùng trên đất nước, trong đó có Catalonia với siêu đô thị Barcelona, đã cấm hoàn toàn các sự kiện đấu bò. "Đấu bò tót đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất trong lịch sử của nó", ông Antonia Lorca, chuyên gia về đấu bò và nhà báo nổi tiếng, nhận định.

Những người phản đối đấu bò tót coi việc phong toả vì Covid-19 là cơ hội để chấm dứt trò giải trí mà họ cho là tàn nhẫn và đã lỗi thời.

"Đây là thời điểm để thay đổi hướng đi, cho những người làm trong ngành đấu bò cơ hội để rời khỏi đó và cống hiến bản thân cho một thứ gì khác", bà Carmen Ibarlucea, Chủ tịch của Torture Isn't Culture (Hành hạ không phải là Văn hoá), tổ chức phản đối đấu bò tót, chia sẻ.

Tương lai u ám

"Điều đang bị đe doạ ở đây là sự tự do của văn hoá. Chúng ta không thể cấm một thứ chỉ vì nó gây tranh cãi hoặc làm tổn thương đến sự nhạy cảm của một bộ phận trong xã hội. Đó là sự kiểm duyệt", ông Chapu Apaolaza, người phát ngôn của Fundacion del Toro de Lidia, hiệp hội của những đấu sĩ chuyên nghiệp, bày tỏ.

Ông Apaoloza và những đấu sĩ khác cho rằng chính phủ đang có sự phân biệt đối xử với ngành đấu bò tót, bằng việc loại bỏ nó khỏi danh sách những hoạt động nhận được sự hỗ trợ từ nhà nước trong thời kỳ Covid-19.

Quốc hội ở Madrid đã thông qua kế hoạch chi 80 triệu euro để hỗ trợ tài chính cho các hoạt động văn hoá, bao gồm hỗ trợ tiền mặt, bảo lãnh cho vay và những sự giúp đỡ khác đối với ngành âm nhạc, phim ảnh và những ngành dịch vụ giải trí khác, tuy nhiên đấu bò không nằm trong danh mục này.

Người phát ngôn của Bộ Văn hoá và Thể thao Tây Ban Nha cho biết, mặc dù đấu bò tót không được nêu tên cụ thể trong số những ngành được hỗ trợ tài chính từ chính phủ, nhưng nó cũng không chính thức bị cho ra ngoài danh sách, và bất cứ ai làm việc trong ngành cũng có thể đăng ký vay tiền với bảo lãnh từ chính phủ, cũng như các phúc lợi khác.

Bộ trưởng Jose Manuel Rodriguez có kế hoạch gặp gỡ với đại diện của ngành giải trí này để trao đổi và lắng nghe những tâm tư của họ

Nếu như mùa đấu bò tót năm nay - vốn thường kéo dài từ tháng 3 tới tháng 10 - hoàn toàn bị huỷ bỏ, ước tính sẽ có khoảng 50.000 người làm trong ngành bị mất việc, theo Fundacion del Toro de Lidia.

Nhiều lễ hội độc đáo của Tây Ban Nha, trong đó có San Fermin ở Pamplona, nổi tiếng với hình ảnh mọi người chạy phía trước đàn bò tót trên tuyến phố nhỏ chạy dọc thị trấn, cũng đã bị huỷ bỏ.

"Tôi biết nói gì đây, đó là một sự thất vọng lớn. Chúng tôi hiểu là sức khoẻ được đặt lên hàng đầu và tôn trọng điều đó, nhưng những lễ hội của Pamplona luôn là nơi chúng tôi muốn tham dự", ông Luisma Gil, một người hâm mộ đấu bò, chia sẻ.

Nếu như các sự kiện đấu bò được phép tổ chức, những khán đài nhiều khả năng sẽ chỉ được hoạt động một nửa công suất để đảm bảo quy tắc giãn cách xã hội, và điều đó đồng nghĩa đơn vị tổ chức sẽ không thể thu đủ tiền từ bán vé.

Thêm vào đó, một con bò tót trưởng thành nặng tới nửa tấn, và tốn khoảng 5.000 euro để nuôi dưỡng trong vòng từ 4-7 năm. Nhiều nông dân sẽ phải giết những con bò vào năm tới vì chúng đã quá già để đi thi đấu.