Phở khô Gia Lai - món ăn tưởng quen mà lạ nơi đại ngàn

Gia Lai là vùng đất nằm ở phía Bắc vùng núi Tây Nguyên. Nơi đây cảnh vật hữu tình, thiên nhiên phong phú mang đậm màu sắc của những vùng đất đại ngàn. Gia Lai còn nổi tiếng với bạt ngàn những món ăn thơm ngon mà lạ vị, trong đó có một cái tên vô cùng ấn tượng, hương vị độc đáo quyến rũ người ăn. Đó chính là món phở khô Gia Lai. 

Phở khô Gia Lai hay còn có tên gọi là phở hai tô. Tên gọi phở hai tô xuất phát từ cách dùng vô cùng đặc biệt của món ăn này. Phở khi được gọi ra phải được bày trên hai tô. Một tô chứa bánh phở, một tô là nước dùng, rồi kèm thêm dĩa rau và vài chén nước chấm mới đủ đầy. 

Phở khô Gia Lai dễ bị đánh đồng với hủ tiếu khô ở miền Nam, phần vì cách ăn giống, phần vì sợi phở khô ở Gia Lai cũng vô cùng đặc biệt. Sợi phở khô ở Gia Lai không giống bánh phở ăn phở nước của Sài Gòn hay Hà Nội. Sợi phở khô mảnh như sợi hủ tiếu nhưng khi ăn lại cho cảm giác khác biệt rõ rệt. Khác với hủ tiếu miền Nam, sở phở khô không dai bằng và có độ mềm và thơm. Sợ phở làm từ bột gạo, nên đòi hỏi người nấu phải trụng một cách có tay nghề, nếu không dễ làm bánh nhũn ra và ăn bị ngán. 

Phở khô Gia Lai phải ăn kèm với giá được chần và một số loại rau ăn phở đi kèm. Trong tô bánh phở bắt buộc có hành phi tóp mỡ giòn giòn béo béo rưới lên trên. Cuối cùng băm nhỏ thịt rồi xào thơm để cho vào tô bánh. Nếu là phở gà thì phải kèm thêm thịt gà xé còn dính da để cho lên tô phở cho đủ dinh dưỡng. 

Tô nước dùng thì trông có vẻ đơn giản hơn nhưng cách nấu lại khá cầu kỳ. Ngoài phần bò viên và thịt bò tái được cho vào sau cùng, nước lèo của phở khô Gia Lai phải được ninh từ xương ống, gân bò. Thời gian ninh xương chuẩn phải từ 7 tiếng đồng hồ, thì nước dùng mới đầy đủ độ đậm đà và thanh ngọt. Phở khô Gia Lai có thể nói là sự kết hợp hoàn hảo của thịt heo với thịt bò hoặc thịt gà. Đây là sự kết hợp hiếm gặp trong ẩm thực Việt Nam. 

Loại gia vị quyết định thành bại và sự đặc biệt của tô phở khô là tương đậu. Không phải như hủ tiếu khô miền Nam dùng các loại tương đen đỏ và xì dầu rồi trộn lại, người Gia Lai ăn phở khô phải trộn với tương đậu mới chuẩn vị món này. Tương đậu mặn mặn, béo béo, thêm chút ớt xay vào trộn đều với bánh thì không còn gì sánh kịp.

Phở khô Gia Lai hiện nay đã được công nhận là một trong mười đặc sản Việt Nam được Tổ chức Kỷ lục châu Á ghi nhận đạt giá trị ẩm thực châu Á. Đây là một nỗ lực đáng kinh ngạc của Việt Nam nói riêng và Gia Lai nói chung.

Vào những ngày trời hơi se lạnh, thiên nhiên còn đọng mùi sương, ngồi trong nhà mà trộn tô phở mặn mặn, cay cay, rồi xì xụp húp những muỗng nước lèo ngọt thanh chuẩn vị thịt thì không còn gì để diễn tả. Tô phở khô nhìn sang trọng nhưng bình dị. Ăn một sợi phở khô mà thấy trong lòng xốn xang như tiếng chim hót nơi vùng đất đại ngàn.