Có gì trên những vườn chè Thái Nguyên xanh ngắt?

Ông bà ta thường hay có câu: "Chè Thái, gái Tuyên". Nghĩa là muốn tìm con gái xinh đẹp thì đến Tuyên Quang, còn muốn thưởng chè ngon thì hãy đến Thái Nguyên. Thật vậy, Thái Nguyên có thể nói là vựa chè của toàn miền Bắc. Lá chè ở đây tươi ngon, người ta thường chọn những búp chè mát lành rồi đem sấy khô rồi ướp làm chè.

Từ lâu, uống chè (trà) đã trở thành một nét thường thức văn hóa không thể thiếu của người châu Á. Chè không chỉ nếm ở vị, ngửi ở mùi thơm, cảm nhận cả độ nóng, mà để thưởng trà, người ta còn phải có được một tâm hồn thoải mái, thiền tịnh, thong dong tự tại. 

Ấm chè ngon thường được dùng vào lúc mát trời, khi sáng sớm hay lúc trời chiều, có khi còn dùng ở bữa tối rồi ngắm trăng mà thưởng thức. Bên cạnh ấm trà, người ta thường để thêm một dĩa đồ khô ngòn ngọt, thường là mứt hoặc là chè lam, có thể vừa nói chuyện vừa dùng cho đỡ buồn miệng. 

Chè không đơn giản là chỉ uống cho xong như nước lã, càng không phải thứ dễ uống như sữa hay nước ngọt. Muốn tận hưởng hết vị ngon của chè, người ta phải ở một độ tuổi nhất định, trải qua nhiều thăng trầm, thay đổi của cuộc sống, mới cảm được chút đắng nghét rồi thanh thoát sau cùng của chè. 

Chè Thái Nguyên có công hiệu trừ được mệt mỏi, khiến tinh thần người ta phần chấn khi thưởng chè. Uống chè Thái Nguyên phải uống từng ngụm nhỏ, từ từ nuốt vào mới đủ được công dụng. Chè sau khi được uống vào sẽ thấm từ từ, lát sau người uống sẽ cảm nhận được vị chè thanh mát  nơi cổ họng. 

Chè Thái Nguyên ngon nhất phải kể đến vùng chè trung du Tân Cương. Chè ở đây được tưới bởi nước của Hồ Núi Cốc, con hồ được nhắc đến trong bài hát "Huyền thoại Hồ Núi Cốc" của nhạc sỹ Phó Đức Phương. Nước hồ này trong lành, nên tạo cho chè Tân Cương có vị khác biệt so với những vùng khác. 

Chè trung du Tân Cương Thái Nguyên ngon nhất là chè nở vào mùa xuân và mùa thu. Khi pha sẽ tạo màu vàng sánh như màu cốm non, khi uống vào dễ dàng cảm nhận vị bùi bùi, thơm thơm của cây cỏ kèm theo hậu ngọt sâu.

Từ lá chè Thái Nguyên, ta thấy được văn hóa uống chè cũng không hề đơn giản. Phải là người thanh tao, có cốt cách mới thưởng hết được vị chè được hãm trong bình nóng. Không phải đơn giản mà người Nhật có cả một bộ môn Trà đạo, chứng tỏ văn hóa uống chè không chỉ quan trọng với người Việt mà còn là một phần văn hóa quan trọng của vùng Đông Á. 

Lá chè Thái Nguyên ngày nay không chỉ được dùng nội địa, mà còn là thức quá để đem đi xuất khẩu trên thế giới. Trong thế giới các loại chè, chè Thái Nguyên xứng đáng có được vị trí cao và là niềm tự hào của ẩm thực Việt.