Đặc sắc lễ mừng lúa mới của đồng bào Gia Rai

Thuỷ Mon

Lễ mừng lúa mới là phong tục lâu đời của các dân tộc sống tại Tây Nguyên để cầu cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu và gia đình sung túc.

Khi cây lúa trên rẫy bắt đầu cho thu hoạch những hạt đầu tiên của mùa vụ, cũng là lúc người dân tộc Gia Rai ở Tây Nguyên náo nức với lễ mừng lúa mới. Đây là một dịp lễ vô cùng quan trọng đối với đồng bảo Gia Rai với nhằm tạ ơn thần lúa và lễ hội mừng mùa thu hoạch mới, cầu mong cho ruộng nương ngày càng nhiều thóc lúa.

Những thanh niên khoẻ mạnh trong làng đi thu hoạch những bông lúa đẹp nhất về để cúng lễ

Lễ mừng lúa mới bao gồm có 4 phần chính là: cúng hồn lúa tại rẫy, đưa hồn lúa về chòi, cúng mừng lúa mới và lễ ăn cơm mới. Lễ hộ được bắt đầu ngay từ sáng sớm, khi đó chủ nhà cùng các thành viên và thầy cúng ra ruộng để thực hiện nghi thức cúng hồn lúa tại rẫy. Những thanh niên, thanh nữ khỏe mạnh sau mỗi lời khấn của thầy cúng, sẽ vuốt từng bông lúa một cách nhẹ nhàng và cẩn thận vì nếu làm cây lúa bị đau thì thần lúa sẽ không ở lại với gia chủ.

Gia chủ uống càng say thì lúa về kho mới nhiều, mùa màng mới bội thu

Sau khi thu hoạch những hạt lúa đầu tiên, thầy cúng đặt các lễ vật về phía Đông và thực hiện nghi thức rước lúa với mong muốn mùa rẫy mới mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt. Tiếp đó, thầy cúng mời người phụ nữ là chủ ruộng lúa uống rượu cần. Theo phong tục, người uống phải say, rượu cần phải cạn thì vụ mùa năm sau sẽ càng nhiều lúa.

Gia chủ sẽ chuẩn bị đồ cúng lễ gồm rượu cần, heo, gà

Ở phần lễ rước hồn lúa về chòi, người dân trong buôn làng tập trung giã gạo, lựa ra những hạt gạo tốt nhất, đẹp nhất, to tròn nhất đồng thời chuẩn bị đầy đủ lễ vật để thực hiện nghi thức cúng các vị thần linh ở kho lúa mới, tạ ơn thần Đất - Trời, Núi - Rừng.

Không khí sôi động mỗi dịp lễ cúng mừng lúa mới

Trong lễ cúng lúa mới và cúng sức khỏe cho già làng, gia chủ cần chuẩn bị các lễ vật gồm: cơm lúa mới, rượu cần, heo, gà... cùng các bài khấn niệm cầu mong mọi người sức khỏe, gia đình hạnh phúc, mùa màng bội thu… Sau khi cúng xong, thầy cúng mời người nữ, chủ ruộng lên uống rượu cần. Phần lễ vật và rượu cần còn lại được chia cho những người được mời tham dự....

Những người trong buôn làng cùng tập trung về nhà chính của bản

Sau khi các nghi lễ kết thúc, những người trong buôn làng cùng tụ họp lại nhảy múa biểu diễn cồng chiêng "Mừng lúa mới được mùa", kết hợp với những điệu múa xoang đầy uyển chuyển đem đến không khí sôi động và vui vẻ.

Những người trong buôn làng cùng nhau nhảy múa, đánh cồng chiêng cầu mong cho mùa màng bội thu

Lễ mừng lúa mới là một nét văn hoá đặc trưng của những người dân tộc Gia Rai nói riêng và cả một số đồng bào dân tộc khác như Ba Na, Ê đê, K'ho... Cho đến ngày nay, những phong tục độc đáo này vẫn còn được lưu truyền và thực hiện đem đến cho nơi đây một lượng lớn khách du lịch đến tham quan vào mỗi dịp lễ này. Năm nay, lễ mừng lúa mới của người Gia Rai dự tính rơi vào 29-11, bạn đừng bỏ qua cơ hội khám phá nét văn hoá đặc biệt nơi đây nhé!