Nghệ thuật cúi chào trong văn hóa của người Nhật Bản

Hành động cúi chào trong văn hóa của người Nhật gọi là Ojigi thường dùng để bày tỏ sự tôn trọng, biết ơn hoặc ngụ ý xin lỗi. Ojigi trong tiếng Nhật có nghĩa là ngã eo về phía trước chỉ hành động cúi chào.

Người Nhật cũng chia Ojigi thành nhiều loại khác nhau tùy vào thời điểm và hoàn cảnh của nó. Nhưng thông thường trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày của người Nhật, Ojigi được chia thành 3 loại:

1.     Chào hỏi giao tiếp hằng ngày, cúi chào khoảng 15 độ
2.     Chào hỏi có phần trang trọng hơn, cúi chào 30 độ
3.     Để cảm ơn ai đó, cúi chào 45 độ

Có ba kiểu chào đặc trưng của Nhật Bản: kiểu saikeirei, cúi chào bình thường, khẽ cúi chào.

- Kiểu Saikeirei: Cúi xuống từ từ và rất thấp biểu thị sự kính trọng sâu sắc. Kiểu chào này thường được sử dụng trước bàn thờ trong các đền của Thần đạo, chùa của Phật giáo, trước Quốc kỳ và trước Thiên Hoàng.

- Kiểu cúi chào bình thường: Người chào cúi xuống 20-30 độ và giữ nguyên 2-3 giây. Nếu đang ngồi trên sàn nhà mà muốn chào thì đặt hai tay xuống sàn, lòng bàn tay úp sấp cách nhau 10-20 cm, đầu cúi thấp cách sàn nhà 10-15 cm.

- Kiểu khẽ cúi chào: Thân người và đầu chỉ hơi cúi khoảng một giây, hai tay để bên hông. Người Nhật chào nhau vài lần trong ngày, nhưng chỉ lần đầu thì phải chào thi lễ, những lần sau chỉ khẽ cúi chào.

Hành động cúi chào còn là sự tôn trọng đối với những người có địa vị cao và những người lớn tuổi (bề trên). Ngày xưa, cách hành lễ đúng chuẩn là ngồi xuống và cúi người và đó được xem là cách hành lễ cơ bản nhưng ngày nay người ta thường chỉ đứng và cúi người xem như một kiểu chào hỏi lịch sự.

Cách cúi chào theo kiểu Nhật Bản, ví dụ khi muốn cảm tạ sâu sắc hay chân thành xin lỗi một ai đó, người Nhật sẽ cúi đầu thật thấp, hành lễ ojigi một cách lịch sự nhất. Cách hành lễ ojigi đẹp nhất là đổ người về phía trước nhưng lưng và đầu gối không được cong lại, sau đó từ từ, lịch sự thẳng người lên.

Cúi chào không đơn giản chỉ là hành động chào hỏi mà ở Nhật Bản nó mang ý nghĩa sâu sắc và là sự tôn trọng đối với người khác. Nó cũng dần dần trở thành nét đặc trưng trong văn hóa Nhật Bản.