Tập tục bắt vợ độc đáo của dân tộc H’ Mông trên vùng núi Tây Bắc

Tục bắt vợ là gì?

Tục bắt vợ hay còn được gọi là tục kéo vợ, cướp vợ. Theo tập tục này, nếu như người con trai ưng ý cô gái nào sẽ tìm mọi cách bắt đem về làm vợ.

Tập tục này đã có từ rất lâu đời và cũng được nhắc đến nhiều trong văn học như tác phẩm ‘Vợ chồng A Phủ’ của nhà văn Tô Hoài.

Nghi thức bắt vợ của người H’Mông

Khi Tây Bắc bước vào mùa xuân cũng là thời điểm những chàng trai H’Mông rộn ràng hẹn bạn đi bắt vợ. Khi chàng trai H’Mông ưng ý bất kỳ cô gái nào trong bản hoặc bản khác thì sẽ hẹn bạn bè mình đi vây bắt cô gái đó về. Cô gái tuy đã biết trước kế hoạch nhưng phải khóc lóc, kêu cứu người nhà và những người xung quanh. Bởi người H’Mông cho rằng nếu như cô gái đó không khóc, kêu la thì đó là một cô gái hư hỏng và sẽ bị hàng xóm cười chê.

Việc kéo vợ cũng cần sự khéo léo, nhất định không để chân cô gái chạm đất và không để cô gái bị thương. Khi về đến gần nhà trai, đoàn người kéo vợ cử một người chạy trước về báo với gia đình của chú rể bắt một đôi gà, một gà mái tơ, một gà trống chưa gáy đợi sẵn ở cửa chính để làm phép. Sau đó cô gái mới được đưa vào nhà.

Lúc này, nhà trai sẽ bố trí cô gái ngủ cùng với các chị em gái của chàng trai ba đêm. Đến sáng thứ ba, họ sẽ chuẩn bị làm bánh dầy để đưa cô gái về nhà. Việc sang nhà cô dâu hỏi cưới sẽ bao gồm chú rể, bố mẹ chú rể và người thân.

Nhà gái cũng tổ chức bữa cơm tiếp đãi nhà trai, tại bữa cơm này người đại diện nhà gái hỏi cô gái có đồng ý việc lấy chàng trai hay không. Nếu như cô gái ưng thuận, gia đình nhà gái sẽ dọn tư trang của cô gái đem về nhà chồng và chuẩn bị cho đám cưới. Còn nếu như cô gái không chấp thuận thì hôn nhân coi như bị hủy bỏ.

Việc sống chung trong gia đình nhà trai ba ngày sẽ tạo điều kiện cho người con gái làm quen với nhà chồng, công việc nhà chồng. Nếu trong thời gian sống thử, cô gái cảm thấy chấp nhận được, đôi trẻ mới chính thức được bắt đầu cuộc sống vợ chồng.

Ý nghĩa của tục bắt vợ

Đây được xem là cơ hội của những cặp đôi yêu nhau nhưng không được gia đình chấp thuận hoặc chàng trai không có tiền thách cưới cô gái. Tập tục bắt vợ xuất hiện như giải pháp để họ có thể kết duyên cùng nhau.

Hiện tay, tập tục này được xem là hủ tục vì những biến chất mà nó đem lại, nhưng xét ở góc độ văn hóa thì đây cũng là một phong tục độc đáo nếu như có sự chấp thuận giữa hai bên trai gái.

Nếu như giữ được sự trong sáng vốn có ban đầu của nó thì phong tục này sẽ là một nét đẹp trong văn hóa của Tây Bắc.