Lời toà soạn: Là sự kiện lớn của ngành du lịch, Hội thảo Du lịch Việt Nam 2021 thành công với nhiều ý kiến trao đổi, đánh giá tác động của dịch bệnh Covid-19 đến ngành du lịch, cơ hội và thách thức đặt ra đối với du lịch Việt Nam giai đoạn “hậu Covid”.
Diễn ra trong 1 ngày, bên cạnh những ý kiến trao đổi, tham luận tại Hội thảo, còn có nhiều kiến giải, góc nhìn có giá trị được nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhà nghiên cứu, nhà quản lý, các hiệp hội, doanh nghiệp du lịch gửi tới.
Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu tới độc giả chuyên đề "Du lịch Việt Nam phục hồi và phát triển" là tập hợp các phát biểu, tham luận, bài viết trong tài liệu hội thảo do ban biên tập nội dung của Uỷ ban Văn hoá - Giáo dục của Quốc hội phối hợp với Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch thực hiện.
Dưới đây là phần đầu bài viết CHUYỂN ĐỔI SỐ LÀ “CHÌA KHÓA” CHO SỰ PHÁT TRIỂN DU LỊCH Ở GIAI ĐOẠN BÌNH THƯỜNG MỚI - GÓC NHÌN TỪ SUN GROUP của bà Trần Nguyện - Trưởng ban Kinh doanh Tập đoàn Sun World (Thuộc Tập đoàn Sun Group).
CHUYỂN ĐỔI SỐ LÀ “CHÌA KHÓA” CHO SỰ PHÁT TRIỂN DU LỊCH Ở GIAI ĐOẠN BÌNH THƯỜNG MỚI - GÓC NHÌN TỪ SUN GROUP
Trần Nguyện - Trưởng ban Kinh doanh Tập đoàn Sun World (Thuộc Tập đoàn Sun Group)
1. Chuyển đổi số - Giải pháp sống còn của ngành du lịch toàn cầu
1.1. Chuyển đổi số trong du lịch là gì?
Có lẽ chưa bao giờ cụm từ “Chuyển đổi số” lại trở nên phổ biến và quen thuộc đối với tất cả công dân toàn cầu, cũng như tác động, chi phối đến tất cả các ngành nghề kinh tế như hiện nay. Vậy chuyển đổi số là gì ?, chuyển đổi số đã và đang tác động đến ngành du lịch thế giới nói chung và Việt Nam như thế nào?
Trên thế giới, đã có nhiều chuyên gia, tổ chức đưa ra các khái niệm khác nhau về chuyển đổi số. Tuy nhiên, chúng tôi tâm đắc nhất với khái niệm ngắn gọn, súc tích mà Gartner một công ty tư vấn và nghiên cứu công nghệ của Mỹ đưa ra, đó là: Chuyển đổi số là việc sử dụng các công nghệ số để thay đổi mô hình kinh doanh, tạo ra những cơ hội, doanh thu và giá trị mới.
Theo nghiên cứu của Microsoft tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương từ năm 2017, tác động mà chuyển đổi số mang lại cho GDP năm 2017, khoảng 6%; năm 2019 được dự đoán là 25% và tới năm 2021 là 60%. Chuyển đổi số cũng làm tăng năng suất lao động 15% trong năm 2017, dự kiến 2020 là 21%; 85% công việc trong khu vực sẽ bị biến đổi trong ba năm tiếp theo. Còn Công ty nghiên cứu McKensey chỉ ra rằng, vào năm 2025, mức độ tác động của chuyển đổi số tới GDP của nước Mỹ là khoảng 25%, còn ở các nước châu Âu là khoảng 36%.
Trên thế giới, đã ghi nhận nhiều trường hợp doanh nghiệp du lịch không kịp thích ứng với công nghệ mới đã phải đóng cửa ngay cả khi đại dịch chưa diễn ra, tiêu biểu nhất là Thomas Cook - Tập đoàn lữ hành và cũng là một đế chế du lịch lâu đời nhất của Anh. Tập đoàn này đã sụp đổ vào tháng 9/2019 sau 178 năm tồn tại với món nợ lên đến 2,1 tỉ USD mà một trong những nguyên nhân chính khiến “ông tổ” của ngành du lịch Anh phải phá sản là các mô hình kinh doanh du lịch trực tuyến mà nổi bật là Đại lý du lịch trực tuyến (Online Travel Agent - OTA).
Trong hai năm 2020 và 2021, đại dịch COVID-19 bùng phát toàn cầu đã đẩy ngành du lịch rơi vào giai đoạn khủng hoảng chưa từng có. Lượng khách du lịch quốc tế năm 2020 sụt giảm 73,9% so với năm 2019, bằng thời điểm cách đây 30 năm và sẽ phải mất từ 2,5 đến 4 năm để lấy lại đà tăng trưởng như năm 2019.
Theo Tổ chức Du lịch Thế giới, năm 2021 tiếp tục là một năm đầy thách thức đối với ngành du lịch toàn cầu khi lượng khách quốc tế ghi nhận trong 7 tháng đầu năm giảm tới 80% so với cùng kỳ năm 2019. Dự báo, trong 2 năm 2020 - 2021, sự sụt giảm của ngành du lịch toàn cầu gây tổn thất tới 4,8 nghìn tỷ USD cho kinh tế thế giới.
Tình cảnh ngặt nghèo của du lịch trong đại dịch đã buộc các cường quốc về du lịch, các doanh nghiệp du lịch phải đẩy nhanh việc thích ứng với chuyển đổi số để tiếp cận đối tượng khách hàng tiềm năng mới, thử sức với các sản phẩm, dịch vụ mới áp dụng công nghệ, đồng thời giải đáp các bài toán đau đầu về nhân lực, chi phí vận hành, tiết kiệm thời gian cũng như giới thiệu, quảng bá sản phẩm, điểm đến, đem đến cho du khách những trải nghiệm số hấp dẫn... Mô hình kinh doanh du lịch hiện đại và các kênh đại lý du lịch trực tuyến ngày càng phổ biến, điển hình là sự bùng nổ của các ông lớn: Booking, Agoda, Expedia, Traveloka, Klook... Hàng loạt các loại hình du lịch ứng dụng công nghệ số ra đời...
Những lợi ích của việc chuyển đổi số đối với doanh nghiệp du lịch có lẽ không phải bàn cãi, đó là: Góp phần cơ cấu lại doanh nghiệp (mô hình vận hành, quản lý hiện đại, chuyên nghiệp; đổi mới bộ máy nhân sự; tăng cường liên kết giữa các bộ phận); xây dựng được cơ sở dữ liệu (khách hàng, sản phẩm...); tiếp cận khách hàng, thị trường từ xa; nâng cao năng suất lao động; tiết kiệm chi phí vận hành; gia tăng trải nghiệm cho khách hàng; t.ăng doanh thu và lợi nhuận v.v...
Như vậy, chuyển đổi số hay nói cách khác là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong trong phát triển du lịch là một trong những yếu tố sống còn, buộc chính phủ các nước và doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch phải lưu tâm, nếu không muốn bị tụt hậu, thậm chí xóa sổ khỏi thị trường du lịch.
1.2. Thế giới ứng dụng chuyển đổi số trong du lịch như thế nào?
Thực tế, không phải đến khi đại dịch COVID-19 diễn ra, thế giới mới nhận thấy tầm quan trọng của chuyển đổi số trong phát triển du lịch. Nhiều quốc gia đã triển khai chuyển đổi số từ nhiều năm trước đây và tích cực đẩy mạnh ngay khi đại dịch gây ra những thiệt hại nặng nề cho ngành du lịch.
Là một trong những nước đi đầu trong chuyển đổi số, với tham vọng trở thành quốc gia thông minh đầu tiên trên thế giới, Singapore cũng là điểm đến tiên phong trong việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và kỹ thuật số để giúp ngành du lịch thích ứng với tình hình dịch, từ đó phục hồi và định hình lại tương lai của ngành du lịch. Chính phủ Singapore và Tổng cục D
u lịch Singapore đã tổ chức hàng loạt sự kiện “hybrid” (sự kiện kết hợp trực tiếp và trực tuyến); tăng cường áp dụng công nghệ như ki-ốt đăng ký tự động được tích hợp công nghệ quét mã QR tại Triển lãm TravelRevive để hỗ trợ quy trình đăng ký không cần tiếp xúc. Sân bay Changi cũng được trang bị robot dọn dẹp tự động có kèm thiết bị phun sương khử trùng trên thảm và sàn nhà; áp dụng công nghệ ánh sáng LED cực tím (UV-C) để khử trùng tay vịn trên thang cuốn...
Trong khi đó, Nhật Bản đã xây dựng chiến lược quốc gia về chuyển đổi số; đẩy mạnh phát triển ứng dụng mobile, website quảng bá du lịch; đầu tư phát triển, cải thiện cơ sở hạ tầng cho chuyển đổi số... Bên cạnh đó, thị trường du lịch Nhật Bản còn phát triển truyền thông quảng bá du lịch trên mạng xã hội, cung cấp thông tin phổ biến bằng tiếng Anh, ứng dụng công nghệ AI... Theo thống kê, kể từ khi hạn chế đi lại vì dịch bệnh, lượng đặt các tour du lịch ảo đã tăng lên khoảng 50%. Mới đây, công ty First Airlines của nước này đã ra mắt tour du lịch ảo trong mô hình ca-bin máy bay. Theo đó, du khách được tiếp đón trong khoang hạng nhất với đồ ăn, nước uống và thông qua kính thực tế ảo, họ được đặt chân tới những thành phố du lịch tuyệt vời tại Italia, Mỹ, Pháp..., tận hưởng trọn vẹn một chuyến đi sống động, chân thực.
Thị trường du lịch Trung Quốc cũng đẩy mạnh ứng dụng phổ biến công nghệ AI, tự động hóa, du lịch ảo ứng dụng công cụ kỹ thuật số... Đặc biệt, để tạo ra thành công về chuyển đổi số trong ngành du lịch như hiện nay, Trung Quốc đã có nhiều giải pháp cụ thể được Chính phủ và doanh nghiệp thực hiện, thu hút đa dạng nguồn lực tham gia.
Riêng tại Hàn Quốc, quá trình chuyển đổi số đã được triển khai từ rất sớm, với sự ưu tiên dành cho phát triển cơ sở hạng tầng phục vụ chuyển đổi số ngành du lịch trong những năm qua. Đến thời điểm này, công cuộc chuyển đổi số đã đóng góp không nhỏ vào sự phát triển của ngành du lịch “Xứ sở kim chi”.
Ngay tại Thái Lan, chuyển đổi số cũng đã được bắt đầu từ năm 2016 với một kế hoạch 5 năm đầy tham vọng có tên “Digital Thailand” (Thái Lan số) nhằm chuyển đổi số cho toàn bộ hệ thống công quyền, từ quản lý công cộng đến hỗ trợ du lịch, cảnh báo thảm họa thiên nhiên và nâng cao hiệu quả của nông nghiệp. Theo nghiên cứu “Mở khóa tác động kinh tế của chuyển đổi số ở châu Á - Thái Bình Dương” do Microsoft phối hợp với IDC công bố năm 2018, năm 2021 chuyển đổi số sẽ bổ sung khoảng 9 tỉ USD (2800 tỉ baht) vào GDP của Thái Lan và tốc độ tăng trưởng tăng 0,4% hàng năm.
Campuchia cũng gây ấn tượng với tour ảo tham quan quần thể di tích Angkor Wat, đưa du khách trở về quá khứ để ngắm nhìn những công trình kiến trúc cổ xưa...
1.3. Những xu hướng chuyển đổi số trong du lịch trên thế giới
Trong số các giải pháp công nghệ cao đang phát triển với tốc độ nhanh chóng trên toàn cầu, có thể kể đến một số xu hướng chuyển đổi số trong du lịch tiêu biểu sau:
1.3.1. Ứng dụng mobile vào các hành vi du lịch
Với điện thoại thông minh, du khách giờ đây có thể lên kế hoạch cho toàn bộ chuyến đi từ đặt vé, đặt dịch vụ đến tìm kiếm thông tin về địa điểm tham quan, chọn hướng dẫn viên, đặt suất ăn phục vụ tận nơi, đặt một số dịch vụ bổ sung trong khách sạn... trong chuyến đi mà không cần tương tác trực tiếp với bất kỳ người nào. Xu hướng này ngày càng được khách hàng ưa chuộng và các công ty du lịch, khách sạn, nhà hàng tăng cường ứng dụng nhằm đáp ứng nhu cầu du khách.
1.3.2. Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và Chatbot
Trí tuệ nhân tạo đã khẳng định được vị trí quan trọng của nó trong các xu hướng của thị trường kỹ thuật số, bao gồm cả trong lĩnh vực du lịch. Theo một thống kê, có đến 30% khách sạn sử dụng công nghệ AI trong nhiều nhiệm vụ hành chính và khách hàng.
Chatbot là một chương trình được tạo từ máy tính, là một công cụ cho phép con người có thể tương tác, giao tiếp thông qua một trí tuệ nhân tạo đã được lập trình sẵn. Ưu điểm của một Chatbot là có khả năng làm việc liên tục và sẵn sàng trả lời nhiều loại yêu cầu khác nhau như: xử lý một yêu cầu đặt phòng, thông báo 97 tình hình thời tiết, cho biết vị trí các ATM... ở bất kỳ đâu, vào bất kỳ thời điểm nào và sử dụng bất kỳ ngôn ngữ nào.
1.3.3. Kết nối vạn vật (IoT-Internet of Things) trong ngành du lịch
Ngày càng có nhiều thiết bị được kết nối với IoT, các doanh nghiệp du lịch có thể khai thác để giúp việc phục vụ khách hàng một cách hiệu quả hơn. Dữ liệu IoT giúp doanh nghiệp biết được nhu cầu, thói quen du lịch và một số đặc điểm khác để có thể chuyển đến khách hàng tiềm năng những thông tin mà họ thật sự quan tâm.
1.3.4. Đánh giá và xếp hạng về sản phẩm và dịch vụ du lịch
Ngày nay, việc đánh giá và xếp hạng về sản phẩm, dịch vụ du lịch ngày càng trở nên phổ biến với sự hỗ trợ của công nghệ số. Việc khách hàng có thể chia sẻ các ý kiến của họ một cách nhanh chóng thông qua mạng xã hội như: Facebook, Yelp, TripAdvisor hay các trang web du lịch giúp các cơ sở lưu trú, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ du lịch hiểu rõ hơn mong muốn của du khách. Công cụ kỹ thuật này thúc đẩy doanh nghiệp quan tâm hơn đến chất lượng, để tạo sự hài lòng của du khách, gây dựng uy tín thông qua điểm đánh giá của khách hàng, đồng thời là kênh tham khảo, giúp khách hàng cảm thấy yên tâm khi chọn lựa một sản phẩm hoặc một dịch vụ du lịch.
1.3.5. Du lịch thực tế ảo (Virtual Reality)
Đại dịch COVID-19 đã khiến các thuật ngữ “Virtual Tour” (chuyến tham quan ảo) hay “Interactive Tour” (chuyến tham quan tương tác) vốn xuất hiện từ năm 1994 ngày càng trở nên phổ biến hơn đối với khách du lịch ở nhiều nước trên thế giới.
Trong bối cảnh dịch bệnh phức tạp khiến du khách không thể triển khai các chuyến đi du ngoạn theo kế hoạch, nhiều địa điểm du lịch hoặc các công ty đã xây dựng tour ảo hay tour tương tác nhằm mô phỏng địa điểm du lịch thông qua các hình ảnh, video, các yếu tố đa phương tiện khác như hiệu ứng âm thanh, âm nhạc hoặc các bản tường thuật, giới thiệu, các văn bản. Các công nghệ mới được áp dụng như một phần cốt lõi của các sản phẩm tour ảo như ảnh 360, video 360, ảnh Panorama (toàn cảnh), ảnh Flycam (ảnh chụp từ trên cao)... Những tour du lịch thực tế ảo này đã giúp cho du khách phần nào thỏa mãn “cơn khát” đi du lịch, đồng thời có thể hiểu rõ hơn về địa điểm sắp tham quan và kích thích được cảm hứng cho chuyến du lịch của mình.
(còn nữa)
*Tiêu đề bài viết do Travelmag đặt.