Tìm hiểu nguồn gốc của loại hình nghệ thuật Ca trù Việt Nam

Người Việt Nam cho rằng Ca trù có nguồn gốc từ rất lâu đời mà theo sử sách thì nó đã có từ 700 năm trước nhưng ở dân gian thì tương truyền rằng nó đã ra đời từ 1.000 năm trước. Tuy nhiên nói đến thời gian hương thịnh nhất thì phải kể vào khoảng đến thế kỷ 15. Ca trù trong giai đoạn này được xem là một loại ca nhạc trong cung đình và được giới hoàng thân, quý tộc, văn nhân, tài tử yêu thích.

Ca trù chính là loại hình nghệ thuật phối hợp nhuần nhuyễn giữa thi ca và âm nhạc tạo ra những âm sắc tinh tế khiến cho người nghe hoài niệm. Theo tài liệu lịch sử thì ca trù bắt đầu xuất hiện từ thời nhà Lê vào khoảng thế kỷ 15 sau khi Đinh Lễ sáng chế ra cây đàn đáy. Ca trù là dạng nghệ thuật biểu diễn dùng nhiều thể văn chương như thể phú, thể truyện, thể ngâm, nhưng thể văn chương phổ biến nhất là Hát nói. 

Ngoài tên họi là ca trù thì nó còn rất nhiều tên gọi khác tuỳ từng địa phương, từng thời điểm như: hát ả đào, hát cô đầu,hát nhà tơ… Tuy nhiên dù có tồn tại ở dạng tên gọi nào thì sự tồn tại của Ca trù luôn gắn liền với các đào nương và những cuộc đời của họ.

Trong Ca trù, đào nương đóng vai trò quyết định vì họ là những người thể hiện và truyền tải những cái hay, cái đẹp, cái đặc sắc của Ca trù. Ngoài ra, họ còn là người giữ gìn Ca trù và đưa nó đến bao thế hệ người nghe.

Vì chính lẽ đó mà để trở thành một đào nương hay còn gọi là ca nương không phải là chuyện dễ dàng. Họ phải trải qua sự đào tạo nhiều tiêu chuẩn khắt khe như giọng hát, năng khiếu âm nhạc, tri thức âm nhạc và văn thơ, lòng đam mê và kiên trì...

Ngày nay, Ca trù đã được UNESCO công nhận là Di sản phi vật thể vào năm 2009. Trong đó, Hà Nội chính là nơi phát triển Ca trù mạnh nhất cả nước, với khoảng 14 câu lạc bộ, nhóm Ca trù đang hoạt động.

Một trong những số đó có những câu lạc bộ uy tín và tạo ra nhiều tiếng vang lớn trong và ngoài nước như: Câu lạc bộ Ca trù Hà Nội, Câu lạc bộ Ca trù Thăng Long, Giáo phường Thái Hà... 

Ca trù chính là niềm tự hào của những người con đất Việt. Nó mang trên mình những nét văn hóa truyền thống xưa và kết nối bao thế hệ người Việt Nam xưa và nay.