Chuyển đổi số trong lĩnh vực marketing du lịch

Theo TS. Ngô Thanh Loan, cùng với sự phát triển chung trong ngành du lịch, chuyển đổi số diễn ra đặc biệt mạnh mẽ trong lĩnh vực marketing du lịch, do kết hợp đồng thời sự thay đổi trong phương thức makerting và ứng dụng các kỹ thuật số.

Lời giới thiệu: Trong bối cảnh internet phát triển một cách mạnh mẽ, chuyển đổi số (DigitalTransformation) hiện là xu hướng hàng đầu của các doanh nghiệp du lịch, nhằm bắt kịp sự chuyển đổi trong mô hình kinh doanh và marketing.

Sau đây, chúng tôi xin giới thiệu phần tiếp theo trong bài viết "Chuyển đổi số (digital transformation) trong lĩnh vực du lịch" của TS. Ngô Thanh Loan, Bộ môn Du lịch, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM.

Trong phần trước (Quá trình chuyển đổi số tác động đến du lịch như thế nào?), TS. Ngô Thanh Loan đã tổng hợp một số khái niệm liên quan đến chuyển đổi số, các xu hướng chuyển đổi số trong du lịch. Qua đó có thể thấy khả năng ứng dụng rất to lớn của kỹ thuật số, đòi hỏi ngành du lịch Việt Nam cần đầu tư hơn để bắt kịp các xu hướng mới trong thời kỳ bùng nổ của công nghệ.

Trong phần tiếp theo này, TS. Ngô Thanh Loan đã chỉ ra những tác động của quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực marketing du lịch.

Chuyển đổi số trong lĩnh vực marketing du lịch

Cùng với sự phát triển chung trong ngành du lịch, chuyển đổi số diễn ra đặc biệt mạnh mẽ trong lĩnh vực marketing du lịch, do kết hợp đồng thời sự thay đổi trong phương thức marketing và ứng dụng các kỹ thuật số.

Sự phổ biến của internet đã thay đổi dần cách chúng ta tương tác với thương hiệu và sản phẩm. Các hình thức tiếp thị truyền thống như TVC (Television Commercials), poster, quảng cáo báo, panô quảng cáo (billboards), thư tín... đã dần mất đi tính hiệu quả.

Các hình thức tiếp thị mới được hình thành qua việc mang đến nhiều giá trị hơn qua việc tương tác với người tiêu dùng nhanh chóng và nắm bắt được thị hiếu của họ dễ dàng hơn.

E-marketing

Khái niệm E-marketing ra đời, dùng để chỉ việc áp dụng các nguyên tắc tiếp thị và kỹ thuật marketing truyền thống thông qua phương tiện như internet, phương tiện truyền thông điện tử, để bán sản phẩm hoặc một dịch vụ. Thuật ngữ E-marketing còn được dùng để chỉ Internet marketing (i-marketing), online marketing hay web- marketing.

Digital Marketing (Tiếp thị sử dụng các phương thức kỹ thuật số) là hình thức marketing tích hợp hệ thống kỹ thuật số như là một kênh để làm marketing, giúp thương hiệu tiếp cận nhiều kênh truyền thông để đến đúng với người tiêu dùng (Website, Blog, Web 2.0, dịch vụ cung cấp thông tin đơn giản (Really Simple Syndication – RSS), dịch vụ tin nhắn (Short Messgae Services - SMS...). Các phương tiện kỹ thuật số đem lại giá trị bổ sung cho các phương thức marketing truyền thống, và hoàn toàn không phụ thuộc vào qui mô của doanh nghiệp.

Từ Outbound marketing đến Inbound marketing

Outbound Marketing, hay “Tiếp thị truyền thống”, là phương thức tiếp thị nhằm đẩy sản phẩm hay dịch vụ đến với người tiêu dùng. Người làm tiếp thị (makerters) tập trung vào việc giới thiệu sản phẩm, làm tăng tính hấp dẫn của sản phẩm để thu hút sự quan tâm của khách hàng. Tuy nhiên, thông điệp truyền đến mọi khách hàng là như nhau.

Tên gọi “tiếp thị truyền thống” dễ làm ngộ nhận đó là các phương thức tiếp thị cũ như qua các ấn phẩm truyền thống (brochure, tờ rơi...), video quảng cáo, panô quảng cáo, thư tín, điện thoại...

Thực tế, Outbound Marketing đang ngày càng được chuyển đổi sang công cụ kỹ thuật số. Ví dụ: Thay vì gửi thư giới thiệu sản phẩm qua bưu điện người bán hàng sẽ chuyển sang dùng email, các video quảng cáo được đưa lên mạng xã hội... Dù hình thức có khác nhưng phương thức tiếp thị này vẫn nhằm giới thiệu sản phẩm tới mọi khách hàng một cách giống nhau.

Inbound Marketing, hay “Tiếp thị mới”, là phương thức tiếp thị với mục tiêu tạo sự quan tâm, thích thú của khách hàng tiềm năng thay vì trực tiếp thúc đẩy họ mua hàng.

Phương thức tiếp thị này nhắm tới giới thiệu thông tin hấp dẫn cho từng nhóm khách hàng phù hợp, vào thởi điểm phù hợp nhất. Khách hàng sẽ tiếp cận với các thông tin được cung cấp, tự chọn lựa và qua đó tiếp xúc với doanh nghiệp cung cấp sản phẩm, dịch vụ khi sử dụng mạng xã hội hoặc các công cụ tìm kiếm.

Điều này cũng thúc đẩy các doanh nghiệp du lịch cố gắng thích nghi với các sở thích thay đổi của khách hàng và tìm cách “hiển thị” nhiều hơn trong các tìm kiếm của khách hàng.

- Không làm khách hàng có cảm giác bị làm phiền

Chuyển đổi số tạo điều cho Inbound marketing tận dụng hết lợi thế của phương thức tiếp thị này.

Số doanh nghiệp du lịch chọn phương thức Inbound Marketing ngày càng tăng nhanh vì nhiều lý do, trong đó có việc khai thác hai yếu tố quan trọng là: Gần đây nhiều khách hàng than phiền vì thường xuyên nhận được những cuộc gọi, email, video quảng cáo giới thiệu những sản phẩm mà họ không quan tâm. Inbound marketing hướng tới cách tiếp cận quảng cáo một cách “tự nhiên” hơn.

Ví dụ thay vì cố gắng giới thiệu một chương trình du lịch tới Hàn Quốc cho một khách hàng chưa có ý định đi du lịch, doanh nghiệp lữ hành sẽ xây dựng một bài viết hoặc một video về các điểm đến hấp dẫn tại Hàn Quốc, tạo sự tò mò, ý muốn tìm hiểu tử khách hàng tiềm năng. Và khi khách bị thu hút và quyết định sẽ mua tour du lịch họ sẽ tìm đến doanh nghiệp thông qua các công cụ tìm kiếm.

Khi gợi cho khách hàng mong muốn đi du lịch, doanh nghiệp đã tạo cho khách hàng cảm giác đó là sự chọn lựa chủ động của họ, khiến họ thoải mái hơn và hài lòng với chọn lựa của mình. Điều này khác với trước đây, khi doanh nghiệp can thiệp bằng cách gửi các quảng cáo khi họ đang xem một video hoặc khi họ được lướt facebook, vô hình chung làm họ thấy bị làm phiền.

- Chi phí thấp

Đối với khách hàng tiềm năng, chi phí họ bỏ ra để có được thông tin rẻ hơn so với trực tiếp đến hoặc gọi điện thoại cho công ty lữ hành hay khách sạn. Với hơn 3,5 tỷ lượt truy cập mỗi ngày trên Google (Mai Xuân Đạt, 2019), đây chính là nguồn phong phú và đa dạng, và là môi trường kinh doanh tiềm năng cho tất cả các công ty.

Đồng thời, inbound marketing cũng giúp giảm chi phí cho doanh nghiệp, hiệu quả quảng bá thì lại lâu dài, nhất là khi doanh nghiệp tạo được “evergreen content” thì khả năng người tìm kiếm truy cập được thông tin sẽ tiếp tục đem lại lợi nhuận cho doanh nghiệp trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm sau đó.

Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải đầu tư cho các nội dung quảng cáo, tuy chi phí có thể cao hơn trước nhưng có thể xem như đây là khoản đầu tư lâu dài cho doanh nghiệp.

Một số xu hướng Digital Marketing ở Việt Nam

- Facebook: Trong những năm vừa qua, các doanh nghiệp du lịch dành một phần kinh phí quan trọng cho quảng cáo trên các mạng xã hội như Facebook. Nhưng gần đây Facebook liên tục gặp phải các cáo buộc nghiêm trọng về bảo mật.

Sự bất ổn của Facebook khiến cho doanh nghiệp sẽ phải suy nghĩ lại: liệu Facebook có còn là kênh mà các doanh nghiệp, cá nhân tin tưởng? Hoàn toàn tin tưởng thì không chắc, nhưng tiếp tục đầu tư là chắc chắn bởi Facebook đã chứng minh được hiệu quả. Có điều chi phí có thể sẽ tăng, vì những gì "miễn phí" có thể sẽ dần biến mất, kể cả các khoản thuế kinh doanh.

- Video: Trên thế giới người ta nói đến kỷ nguyên video đã lâu. Lượng tìm kiếm sản phẩm, dịch vụ trên YouTube nhiều gấp 3 trên Google (Mai Xuân Đạt, 2019). Thế giới đã dịch chuyển, nhưng Việt Nam thì chưa. Cùng một chủ đề, các video quảng cáo bằng tiếng Anh (là ngôn ngữ phổ biến nhất) thường rất chỉnh chu, đẹp và hữu ích.

Trong khi đó các video bằng tiếng Việt nội dung khá đơn điệu, thông điệp không rõ ràng và vì vậy chưa thu hút người xem. Có thể xem đây là một kênh tiếp thị còn bỏ ngõ và cần được đầu tư nghiêm túc, bài bản hơn.

Nói đến Video không thể không nói đến TikTok. Khi các marketers còn đang loay hoay với sự thay đổi của truyền hình, Youtube, Facebook ... thì thế hệ Z2 đã chuyển sang TikTok. Thế hệ trẻ này có xu hướng ít dùng Facebook hay Instargram hơn, nhưng chúng rất thích TikTok và thường xuyên theo dõi mạng xã hội video lớn nhất hiện nay này. Vì vậy các chiến lược marketing trong thời gian tới cần hướng tới thế hệ Z và những thay đổi trong sở thích công nghệ của các khách hàng tương lai này.

- Mobile: Trên thế giới xu hướng hiên nay là “Mobile First”. Facebook, Google cũng đã thay đổi theo xu hướng này. Truy cập vào các website không còn là 50% từ mobile nữa mà hiện nay là 70%. Nhưng ở Việt Nam, thiết kế website vẫn duyệt bản trên máy tình bàn (PC) đầu tiên, nội dung tạo ra được kiểm duyệt trên PC, tốc độ website được ưu tiên phân tích phiên bản PC.

Ngay cả Hãng hàng không quốc gia Vietnam Airlines cũng chỉ mới giới thiệu phiên bản Mobile vào tháng 2/2019. Vì vậy, việc chuyển đổi sang các ứng dụng mobile là cấp thiết đối với các doanh nghiệp du lịch, để bắt kịp sự phát triển của thế giới và tạo sự tiện dụng cho khách hàng.

- Blog: Có một thời gian, phong trào viết blog du lịch phát triển rầm rộ, tuy nhiên không mang lại hiệu ứng quảng bá cao. Viết blog không giúp doanh nghiệp lên top Google Search, viết blog chỉ thấy viewer nhưng không thấy buyer, viết blog lâu có hiệu quả... đó là những trở ngại có thật. Mất niềm tin vào việc thu được lợi ích từ blog, các doanh nghiệp Việt Nam từ lâu đã rời bỏ công cụ marketing này.

Tuy vậy, thị phần blog trên Google vẫn có một số cá nhân và doanh nghiệp thành công như Toplist.vn, Dulichtoday.vn, Wikihow.vn, Dulich9.com... Theo dự đoán của các chuyên gia, xu hướng của blogging có thể sẽ trở lại mạnh mẽ trong những năm tới và trở thành công cụ marketing hiệu quả khi doanh nghiệp biết khai thác CRO (Conversion Rate Optimization – Tối ưu hóa tỷ lệ chuyển đổi) và xa hơn là tiếp thị tự động (Automation Marketing).

- Virtual Reality (thực tế ảo): chúng ta có thể thấy ừng dụng này rất nhiều trên quảng cáo, trong các chương trình tham quan của nước ngoài. Nhưng ở Việt Nam đây vẫn còn là một ứng dụng chưa được khai thác nhiều trong du lịch.

Kết luận

Chung quanh chúng ta ngày nay, các mô hình kinh doanh đang được chuyển đổi triệt để bằng cách số hoá. Các cơ hội mới đang được tạo ra, khi tốc độ thay đổi tiếp tục gia tăng, số lượng công nghệ mới tiếp tục phát triển.

Qua bài viết, chúng tôi cũng muốn đề cập tới một số xu hướng phát triển số hóa trong du lịch hiện nay trên thế giới, đặc biệt là marketing du lịch, nhưng chưa được khai thác hiệu quả ở Việt Nam. Điều này cho thấy chuyển đổi số chưa được thực hiện thực sự triệt để trong ngành du lịch nước ta.

Vì vậy, các doanh nghiệp du lịch cần chấp nhận sự thay đổi đến từ sự chuyển đổi số và nhanh chóng bắt kịp xu hướng bằng cách kiểm tra lại mô hình kinh doanh, xem xét lại cơ cấu, mô hình quản lý công ty và đầu tư nhiều hơn vào công nghệ.

Nếu văn hóa doanh nghiệp không bắt kịp nhịp độ đó, chắc chắn đó sẽ là một sự trì trệ, không chỉ đối với sự phát triển của doanh nghiệp mà còn đối với quá trình hội nhập của ngành du lịch Việt Nam vào các xu hướng công nghệ mới trên thế giới.

Tài liệu tham khảo

1. Bondarik E., 2018. Digital transformation in travel and tourism.https://www.geospatialworld.net/blogs/digital-transformation-in-travel-andtourism-the-customer-journey/. Cập nhật ngày 17/08/2018.

2. Brands Vietnam. Inbound Marketing vs Outbound Marketing.http://www.brandsvietnam.com/1319-Infographic-Inbound-Marketing-vsOutbound-Marketing. Truy cập ngày 15/02/2019.

3. Irniger A., 2017. Difference between Digitization, Digitalization and DigitalTransformation. https://www.coresystems.net/blog/difference-betweendigitization-digitalization-and-digital-transformation. Posted on 29 November2017.

4. Mai Xuân Đạt, 2019. 11 xu hướng Digital Marketing Việt Nam 2019: Nền tảngquan trọng cho những năm sau.https://www.brandsvietnam.com/congdong/topic/14010-11-xu-huong-DigitalMarketing-Viet-Nam-2019-Nen-tang-quan-trong-cho-nhung-nam-sau. Cậpnhật ngày 02/01/2019.

5. Newman D., 2018. Top 6 Digital Transformation Trends in Hospitality andTourism. https://www.forbes.com/sites/danielnewman/2018/01/02/top-6-digital-transformation-trends-in-hospitality-and-tourism/#18c97fff67df. Postedon 02/01/2018.

6. Ngọc Mai, 2018. Digital Transformation – Từ khóa của thời đại công nghiệp4.0. https://marketingai.admicro.vn/digital-transformation-tu-khoa-cua-thoidai-cong-nghiep-4-0/. Cập nhật ngày 22/11/2018.

7. The Enterprisers Project. (năm?). What is digital transformation?https://enterprisersproject.com/what-is-digital-transformation. Truy cập ngày15/02/2019.

8. Travel Daily News, 2018. Why inbound marketing is taking off in the travelsector. https://www.traveldailynews.com/post/why-inbound-marketing-istaking-off-in-the-travel-sector. Posted on 07/02/2018.

9. Trần Duy Minh, Phan Quốc Trần Kha, Ngô Thanh Loan, 2018. Kết hợpWEBGIS và công nghệ hình ảnh 360 để xây dựng ứng dụng hướng dẫn thamquan du lịch ảo tại khu du lịch Núi Sam. Hội thảo “Định hướng nghiên cứu vàứng dụng KHCN tỉnh An Giang giai đoạn đến 2020 – 2025 trên ba lĩnh vực:đổi mới tăng trưởng, phát triển nông nghiệp và du lịch”, Tháng 06/2018.

10.VietnamOnline Technology. Tổng quan về E-marketing.http://vietnamonline.vn/Tai-lieu-E-Marketing/Tong-quan-ve-E-Marketing.html.Truy cập ngày 15/02/2019.

* Tiêu đề bài viết do VietnamTraveller/Travelmag.vn đặt.

Bài liên quan

Diễn đàn 'Chuyển đổi số thúc đẩy phát triển du lịch' sẽ được tổ chức vào 30/9