Cơ hội để du lịch trở thành một ngành kinh doanh số trong năm Tân Sửu

Trong năm 2020, Covid-19 đã gây ra những thiệt hại lớn cho kinh tế nói chung và ngành du lịch nói riêng. Tuy nhiên, sự trở lại của ngành du lịch là một sự tất yếu. 

Nhân dịp Xuân Tân Sửu, chúng tôi đã có cuộc phỏng vấn ông Vũ Thế Bình – Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Du lịch Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Lữ hành Việt Nam về những thay đổi để thích ứng - cơ hội để tái cơ cấu, tạo động lực vững chắc cho ngành du lịch phát triển sau Covid-19 trong năm 2021. 

PV: Trước Covid-19, du lịch Việt Nam đã có những bước phát triển mạnh mẽ, tốc độ tăng trưởng ở nhiều mảng đạt tới hai con số. Tuy nhiên, Covid-19 đã khiến nhiều doanh nghiệp du lịch phải đóng cửa, nhiều người hoạt động trong ngành du lịch mất việc làm. Xin ông có thể chia sẻ đôi điều về những kinh nghiệm, bài học mà chúng ta nhận được sau quãng thời gian 1 năm bị ảnh hưởng bởi Covid-19?

Ông Vũ Thế Bình: Covid-19 đã tạo ra một sự thiệt hại to lớn cho ngành du lịch nói riêng và cho nền kinh tế nói chung. Những sự thiệt hại đó là chưa từng có đối với nền kinh tế này. Trong quá trình phòng chống Covid-19 cũng cho chúng ta thấy kinh nghiệm và những bài học trong tương lai.

Thứ nhất là sự xuất hiện của Covid-19 không theo quy luật nên đòi hỏi trình tự công tác quản lý và kinh doanh du lịch phải thay đổi, tức là thay đổi bản chất của một ngành dịch vụ từ chỗ một ngành do con người phục con người dưới hình thức phục vụ trực tiếp sang phục vụ gián tiếp thông qua các công cụ số hoá hoặc trực tuyến để có thể giải quyết được công việc nhưng không cần tiếp xúc trực tiếp. Yêu cầu này đã xuất hiện từ lâu. Chúng ta dần phải tiến hành tự động hoá các ngành kinh doanh từ việc thiết lập sản phẩm, cung cấp các dịch vụ, điều hành các hoạt động, thuyết minh cho khách... Tất cả những thứ đó đều có khả năng tự động hoá trong tương lai nhưng không ép buộc chúng ta phải làm ngay nếu không có Covid-19. Khi xuất hiện Covid-19, tất cả những chương trình mà ở đâu đó đã bắt đầu triển khai trên thế giới trước đó bây giờ trở thành nhu cầu bắt buộc đối với ngành du lịch. Vì vậy tác động mạnh mẽ nhất của Covid-19 đối với ngành du lịch là du lịch phải đổi mới cả về phương thức quản lý và phương thức kinh doanh. Và để đổi mới thì một trong những phương thức phù hợp nhất chính là thực hiện công tác chuyển đổi số. 

Thứ hai là vấn đề đào tạo nguồn nhân lực. Bởi sau Covid-19 chúng ta mới cảm nhận rõ những lao động trước đây được đào tạo chỉ phục vụ cho loại dịch vụ thông thường. Trong trường hợp dịch vụ đặc biệt như thế này đòi hỏi nhân viên thực hiện phải hiểu biết nhiều thứ hơn. Đó là phải hiểu biết về công nghệ thông tin, biết nhiều hơn về ngoại ngữ và khả năng giao tiếp phải rộng hơn trước, khả năng phục vụ từ xa... Tất cả những hoạt động đó, nhiều người làm du lịch trước đây chưa hề được đào tạo. Từ đó việc đào tạo nhân lực ngành du lịch bắt buộc phải chuyển dịch theo hình thái mới, và một trong những công việc đào tạo vô cùng quan trọng là công nghệ thông tin.

Thứ ba là vấn đề xây dựng các sản phẩm du lịch. Tâm lý của khách du lịch sau Covid-19 đã thay đổi. Khách luôn lo lắng về vấn đề an toàn nên các hoạt động của du lịch phải thể hiện ra được sự an toàn: an toàn về môi trường, an toàn về giao thông vận tải, an toàn về mọi thứ. Tính an toàn trong du lịch nâng cao lên rất nhiều so với trước. Du khách còn thận trọng với dịch bởi dịch có thể bị dập rồi nhưng vẫn có thể bị bùng lên. Cho nên sự thận trọng của khách đòi hỏi các sản phẩm du lịch chủ yếu là các sản phẩm lẻ, tức là khách chỉ mua từng dịch vụ chứ không mua trọn gói tour như trước để chủ động hơn. Vì vậy cần phải xuất hiện những sản phẩm du lịch kiểu như sản phẩm du lịch combo tức là bán trọn gói từng gói nhỏ (ăn + vé; ăn + ngủ...) để làm sao tiện lợi nhất cho khách. 

Ngoài ra, khách du lịch có ý thích đi du lịch theo gia đình, đi theo nhóm nhỏ và đi tới những địa bàn gần. Tất cả những điều đó đòi hỏi phải có những sản phẩm du lịch mới đáp ứng được điều đó. Tức là phải phát triển những loại hình du lịch nội địa, khai thác những sản phẩm du lịch mới lạ nhưng phải ở gần nơi sinh sống. Trong việc đi lại có thể phải di chuyển nhiều hơn bằng đường bộ và hạn chế di chuyển bằng hàng không. 

Cuối cùng, sự thay đổi lớn nhất trong du lịch chính là vấn đề quảng cáo và xúc tiến du lịch. Rõ ràng khi không có cơ hội để gặp gỡ trực tiếp thì vấn đề du lịch trực tuyến, quảng cáo số hay marketing số trở thành vấn đề mang tính bắt buộc cho ngành du lịch. Trước đây chúng ta từng làm quảng cáo số, marketing số rồi nhưng lúc này là điều bắt buộc phải làm. Việc sử dụng mạng xã hội, sử dụng hệ thống công nghệ thông tin cao hơn trước rất nhiều. Và tất cả những tuyên truyền quảng bá đó phải đẩy lên ở một mức độ khác, không chỉ trên truyền hình mà còn phải trên cả hệ thống mạng xã hội. Đó là một cuộc cách mạng trong công việc xúc tiến du lịch. 

Có thể nói, Covid-19 đặt cho du lịch một thách thức mới là phải chuyển đổi hầu như các hoạt động của mình trong một bối cảnh mới, đó là ứng dụng các công nghệ hiện đại nhất trong công nghệ thông tin để có thể đáp ứng được những yêu cầu thay đổi trong hoạt động du lịch (mà việc thay đổi này dẫn đến thay đổi cả cấu trúc của các doanh nghiệp - tái cấu trúc doanh nghiệp, thay đổi về thị trường du lịch trong đó là đẩy mạnh du lịch nội địa, từ đó phải tái cấu trúc lại thị trường, tái cấu trúc lại sản phẩm du lịch).

Covid-19 đã khiến cho du lịch phải thay đổi mạnh mẽ hơn. Nếu du lịch thực hiện được đầy đủ những yêu cầu từ thực tế dịch bệnh ảnh hưởng đặt ra thì ngành du lịch sẽ trở thành một ngành kinh doanh số, linh động hơn, nhanh chóng hơn, năng suất phục vụ cao hơn và khả năng đáp ứng được nhu cầu của khách du lịch cao hơn trước rất nhiều. Đây là cơ hội đối với ngành du lịch hậu Covid-19.

PV: Có thể nói Covid-19 đã tạo ra “kháng thể” cho ngành du lịch trước những dịch bệnh mới trong tương lai, thưa ông?

Ông Vũ Thế Bình: Đúng như thế.

PV: Ông có nhận định như thế nào về du lịch trong năm 2021? Mảng nào trong du lịch sẽ là điểm sáng trong năm 2021, thưa ông?

Ông Vũ Thế Bình: Năm 2021, du lịch vẫn phát triển trong bối cảnh phải thực hiện hai nhiệm vụ đồng thời là vừa phòng chống dịch vừa phát triển kinh tế. Bởi trong 2021, dịch Covid-19 chắc chắn chưa thể chấm dứt hoàn toàn. Dịch Covid-19 cũng sẽ được khống chế từng phần theo khả năng phát triển của các loại vắc – xin, cho nên có thể đưa ra giải pháp lạc quan nhất là từ tháng 7 trở đi, du lịch có thể bước vào thời kỳ khôi phục mạnh mẽ hơn.

Dù thế nào thì 2021 du lịch vẫn phải lấy du lịch nội địa làm trọng tâm. Mọi hoạt động của du lịch đều xoay quanh những việc là phải đổi mới hoạt động du lịch nội địa trên cơ sở tái cấu trúc doanh nghiệp, đổi mới sản phẩm du lịch, đào tạo nhân lực, tạo ra những công cụ phục vụ cho phát triển du lịch nội địa. Cũng bởi ta động của Covid-19 mà du lịch nội địa của Việt Nam sẽ được đưa lên một tầm cao mới trong 2021. Hi vọng những kết quả thu được từ du lịch nội địa của 2021 cũng sẽ góp được một phần nào khắc phục những khó khăn khi chúng ta chưa thể mở cửa trở lại cho du lịch quốc tế.

Thứ hai du lịch Việt Nam vẫn đang kỳ vọng vào sự khắc phục toàn diện hơn dịch Covid-19 để sớm triển khai du lịch quốc tế. Năm 2021 nếu có triển khai du lịch quốc tế thì cũng khó được nhiều nhưng chúng ta phải chuẩn bị để khi cơ hội cho phép, chúng ta có những bước đầu tiên khởi động lại vào năm 2022.

PV: Trong năm 2021, Hiệp hội du lịch Việt Nam nói chung và Hiệp hội Lữ hành Việt Nam nói riêng sẽ có những hoạt động như thế nào góp phần đưa du lịch Việt Nam trở lại con đường cao tốc phát triển?

Ông Vũ Thế Bình: Hiệp hội Du lịch  Việt Nam tự thấy trách nhiệm của mình đối với ngành du lịch. Vì vậy Hiệp hội luôn tích cực triển khai nhiều hoạt động để khắc phục hậu quả của Covid-19, để hỗ trợ cho các doanh nghiệp khôi phục lại hoạt động của mình và phát triển. Trong năm 2020 Hiệp hội Du lịch Việt Nam đã làm nhiều việc trong đó có việc đẩy mạnh các chương trình kích cầu. Sang năm 2021, những việc làm đó phải đẩy lên tầm cao hơn, mạnh mẽ hơn nữa bởi dịch Covid-19 lúc đó sẽ giảm. Chúng ta phải tranh thủ cơ hội đẩy nhanh các hoạt động. Vì vậy các hoạt động của Hiệp hội Du lịch Việt Nam đã được đẩy mạnh từ đầu năm 2021. Cụ thể là Diễn đàn Lữ hành toàn quốc đã được triển khai vào ngày 12/1 vừa qua tại Cát Bà với sự tham gia của hơn 400 doanh nghiệp lữ hành. Diễn đàn thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của những nhà lữ hành là phải nhanh chóng ứng dụng những công nghệ mới vào trong hoạt động kinh doanh của mình để có thể khôi phục nhanh nhất khi cơ hội cho phép mà trước tiên là tập trung vào du lịch nội địa. 

Trong 2021, Hiệp hội Du lịch Việt Nam cũng sẽ tiến hành một loạt các hoạt động hỗ trợ cho các doanh nghiệp và điển hình là vấn đề nguồn nhân lực du lịch. Hiệp hội Du lịch Việt Nam vừa ký ban hành những tiêu chuẩn xếp hạng nghề đầu bếp cho các hội viên của mình. Trên cơ sở đó, trong năm 2021, sẽ bắt đầu xếp hạng và qua đó bồi dưỡng nghiệp vụ cho các đội ngũ đầu bếp của Việt Nam nhằm đưa nhanh nhất ẩm thực Việt Nam trở thành một sản phẩm du lịch quan trọng của Việt Nam. Sau đó Hiệp hội tiếp tục thúc đẩy, đưa hoạt động quản lý phòng và nhân viên phòng lên một tầm cao khác. Phải xây dựng tiêu chí kỹ thuật cho họ và nhanh chóng hỗ trợ, đào tạo cho đội ngũ lao động lớn bậc nhất của ngành du lịch này. 

Đối với các sản phẩm du lịch, Hiệp hội cùng các doanh nghiệp nhanh chóng xây dựng những sản phẩm du lịch đảm bảo các tiêu chí an toàn, xanh và bảo vệ môi trường. Cùng với đó, chúng tôi sẽ đẩy nhanh công tác xúc tiến du lịch bằng cách tổ chức Hội chợ VITM vào tháng 4/2021 và tổ chức một loạt các sự kiện du lịch trong cả nước để có thể nâng cao tinh thần, sự đoàn kết và sự hợp tác giữa các vùng miền để thức đẩy phát triển du lịch. Có thể nói trong năm 2021 sẽ là một năm bận rộn và rất nhiều hoạt động của Hiệp hội Du lịch, Hiệp hội Lữ hành Việt Nam.

Xin cảm ơn ông!