Du lịch thể thao, cơ hội cho Việt Nam hậu Covid-19

Theo dự đoán của Ông Toni Tran (CEO của Bravo Expedition Australia- một công ty tiếp thị điểm đến lâu đời tại thị trường châu Á), đây là một trong những phân khúc sẽ phục hồi đầu tiên và sẽ là đầu tàu tăng trưởng của du lịch toàn cầu sau đại dịch Covid 

Hiện nay, du lịch đến một vùng đất mới không chỉ là trải nghiệm ẩm thực, văn hóa, mà còn kết hợp với khám phá thiên nhiên, gắn liền với các sự kiện thể thao như leo núi, chạy bộ, đạp xe, 3 môn thể thao kết hợp (triathlon),… Xu hướng kết hợp này tạo nên sự độc đáo, đồng thời mang lại hàng chục nghìn, thậm chí hàng trăm nghìn du khách và có ý nghĩa kinh tế quan trọng đối với cả ngành du lịch, thể thao, các đơn vị tổ chức sự kiện cũng như các lợi ích liên quan đến du lịch cho địa phương như phát triển cơ sở vật chất hạ tầng, thúc đẩy hòa bình, giao lưu văn hóa. 

Du lịch kết hợp các hoạt động thể thao mang lại gì?

Thế mạnh hoạt động du lịch thể thao là không có biên giới, không bị hạn chế bởi bất kỳ yếu tố nào như văn hóa, giới tính, địa vị xã hội. Thị trường du lịch thể thao cũng vậy, có thể dành cho mọi đối tượng trong xã hội. Các hoạt động và sự kiện của du lịch thể thao ngày càng có xu hướng đại chúng, có thể thu hút được mọi tầng lớp dân cư, ở mọi lứa tuổi, giới tính, thế hệ, văn hóa, tộc người, nguồn gốc.

Theo thống kê của Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO), ở một số nước du lịch thể thao đã đóng góp đến gần 30% tổng nguồn thu cho ngành Du lịch. Thông qua các sự kiện thể thao lớn, nhiều quốc gia trên thế giới đã tập trung trong việc đảm bảo chất lượng dịch vụ du lịch, xúc tiến quảng bá, thay đổi hình ảnh về du lịch của đất nước chủ nhà, từ đó tạo nên đòn bẩy lớn cho phát triển du lịch, tăng trưởng kinh tế cả ngắn hạn, trung và dài hạn.

Thông qua các sự kiện thể thao kết hợp du lịch việc định hướng khuyến khích sử dụng người địa phương, các sản phẩm địa phương giúp giảm thiểu rò rỉ kinh tế và tối đa hóa lợi ích địa phương. Nhân viên làm du lịch thể thao thường được yêu cầu phải có các kỹ năng đặc biệt, đặc biệt là các hướng dẫn viên và tình nguyện viên. Qua đó mở ra cơ hội đào tạo cho người dân địa phương nâng cao kỹ năng phục vụ, giao tiếp, ngoại ngữ cũng như cơ hội kinh doanh cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) của địa phương.

Tính liên kết của các sản phẩm du lịch thể thao và các sự kiện thể thao có thể góp phần làm dịch chuyển lượng khách du lịch về mặt không gian khi chúng được tổ chức ở khu vực “vùng trũng” trong phát triển du lịch, như thành công của giải chạy marathon xuyên rừng Vietnam Jungle Marathon do Topas Group tổ chức tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Luông thuộc địa bàn các xã Thành Lâm, Thành Sơn, Cổ Lũng; hoặc làm giảm tính thời vụ khi thu hút nhiều khách du lịch trong những mùa thấp điểm như giải Dalat Ultra Trail do công ty Vietnam MTB tổ chức tại Đà Lạt vào tháng 6 năm 2020

Ngoài ý nghĩa về kinh tế, du lịch thể thao (Sport Tourism) mang lại cho cộng đồng địa phương những giao thoa về truyền thống văn hóa giữa cộng đồng chủ nhà và du khách. Các sự kiện du lịch thể thao nâng cao nhận thức và thúc đẩy sự quan tâm đến thể thao, lối sống lành mạnh trong cộng đồng, tăng sự gắn kết con người, thúc đẩy hòa bình, giao lưu văn hóa.

Bên cạnh đó lợi ích bền vững và ý nghĩa của du lịch thể thao thông qua việc nâng cao ý thức của cộng đồng và du khách về bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và tăng cường chất lượng môi trường. Trái đất nóng lên do biến đổi khí hậu có tác động tiêu cực đến hoạt động du lịch thể thao trên tuyết; Ô nhiễm môi trường - một tác nhân gây suy giảm đa dạng sinh học, ảnh hưởng đến hoạt động thể thao biển và việc mất đi hệ động và thực vật ảnh trực tiếp đến các hoạt động đi chạy đường dài hay đi bộ xuyên rừng.

Nhờ mối quan hệ chặt chẽ này với môi trường tự nhiên, du lịch thể thao có thể đóng một vai trò quan trọng để nâng cao nhận thức về giá trị của thiên nhiên và tầm quan trọng của việc bảo vệ nó, đồng thời khuyến khích các biện pháp bảo vệ môi trường giữa du khách, người dân địa phương và ngành Du lịch.

Tiềm năng loại hình du lịch thể thao ở Việt Nam

Việt Nam là nước có chế độ chính trị ổn định, nguồn nhân lực dồi dào, người dân thân thiện, hiếu khách, bao dung. Chính sách đổi mới, mở cửa và hội nhập quốc tế của Nhà nước tạo nên sự phát triển kinh tế vượt bậc trong những năm qua,  tạo chỉ số uy tín rất cao đối với quốc tế.

Nhờ có chỉ số uy tín cao nên Việt Nam rất thuận lợi và có khả năng thu hút các sự kiện thể thao lớn trong khu vực, châu lục và trên thế giới. Bên cạnh đó với địa hình đa dạng, phần lớn diện tích là đồi núi, hệ thống sông ngòi dày đặc, bờ biển dài và đẹp, nền văn hóa đầy bản sắc, ẩm thực đa dạng là điều kiện để nhiều hoạt động, sự kiện du lịch gắn liền với các sự kiện thể thao trở nên phổ biến tại Viêt Nam

Những sản phẩm du lịch kết hợp với thể thao ngày càng đa dạng, từ các giải chạy Marathon phong trào mang tầm cỡ quốc tế như Techcombank Marathon với hơn 13.000  vận động viên đến với Thành Phố Hồ Chí Minh, giải chạy địa hình Vietnam Trail Series băng qua các thửa ruộng bậc thang chín vàng và bản làng của các dân tộc Tày, Dao Đỏ, Giáy và Hmong sinh sống, Giải đua xe Công thức 1 sẽ lần đầu tiên diễn ra tại Hà Nội hay Giải Ironman 70.3 tại Đà Nẵng - Giải đấu khắc nghiệt nhất với 3 bộ môn phối hợp là bơi lội, chạy bộ và đạp xe bước đầu thu hút sự quan tâm của nhiều doanh nghiệp lớn, cộng đồng địa phương, lôi cuốn nhiều du khách trong nước và quốc tế

Tuy nhiên để phát huy trước tiềm năng thể thao du lịch của đất nước, đăng cai các sự kiện thể thao tầm cỡ quốc tế, Việt Nam cần có định hướng dài hạn như xây dựng cơ sở hạ tầng, cải tiến hệ thống giao thông, cơ sở vật chất kỹ thuật chuyên ngành, nâng cấp chất lượng các dịch vụ liên quan, tìm cơ hội để quảng bá sản phẩm và hình ảnh quốc gia thông qua các phương tiện truyền thông quốc tế, đầu tư áp dụng công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI), thực tế tăng cường (AR) hoặc thực tế ảo (VR) đem lại cho khách tham gia du lịch thể thao những trải nghiệm thú vị, an toàn và giải trí hơn. Ý nghĩa quan trọng hơn hết đối với một sự kiện thể thao lớn như giải điền kinh quốc tế lâu đời Boston hay giải Đua xe Công thức 1 (F1) là khả năng thu hút một lượng lớn du khách, chứng minh rằng du lịch thể thao là một “mỏ vàng”, nếu có một hệ thống quy trình chuyên nghiệp đi kèm với công tác hoạch định và quản lý rủi ro bài bản.