Du lịch Trekking - giải pháp bên vững cho du lịch Cao Bằng

Hệ thống giao thông đến các khu, điểm du lịch trọng điểm của tỉnh được đầu tư khang trang, thuận tiện cho việc đi lại của du khách. Các khu, điểm du lịch trọng điểm của tỉnh được Nhà nước đầu tư kinh phí để xây dựng cơ sở vật chất phục vụ du lịch. Tuy nhiên, còn bộc lộ một số khó khăn trong việc thúc đẩy phát triển du lịch, đó là sản phẩm du lịch chưa tương xứng với tiềm năng, hoạt động thông tin xúc tiến quảng bá du lịch còn hạn chế. Những thông tin về vị trí địa lý, cảnh quan thiên nhiên, bản sắc văn hóa dân tộc độc đáo và đa dạng... chưa được nghiên cứu, khai thác và giới thiệu nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng. Hệ thống cơ sở lưu trú, nhà hàng xây dựng tự phát, quy mô nhỏ và chưa theo định hướng quy hoạch cụ thể; lực lượng tham gia dịch vụ du lịch phần lớn chưa qua đào tạo; các hoạt động phụ trợ phục vụ du lịch như: quầy hàng lưu niệm, khu vui chơi giải trí chưa đáp ứng yêu cầu, chất lượng phục vụ còn thấp, chưa thu hút du khách lưu lại nhiều ngày…

Lộ trình quy hoạch phấn đấu đến 2025, du lịch Cao Bằng trở thành ngành kinh tế quan trọng trong cơ cấu dịch vụ; hoạt động du lịch, dịch vụ chiếm tỷ trọng khá trong tổng thu nhập; phấn đấu Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó và Khu du lịch thác Bản Giốc thành khu du lịch quốc gia... Vì vậy giai đoạn này, cần quan tâm xây dựng và quảng bá thương hiệu du lịch Cao Bằng; đánh giá các giá trị nhân văn có thể khai thác phục vụ du lịch; tăng cường giới thiệu, quảng bá hình ảnh Cao Bằng trên các phương tiện truyền thông, liên kết các trang mạng Internet chuyên trang du lịch. Tổ chức các sự kiện du lịch trên cơ sở nâng tầm các lễ hội dân gian, tuần văn hóa du lịch hay lễ hội du lịch biên giới; hoạt động chủ yếu là tái hiện các hoạt động ẩm thực, thi nghề thủ công khéo tay, giao lưu làng nghề, thi người đẹp trang phục dân tộc… Tổ chức các cuộc hội nghị, hội thảo thu hút đầu tư hoặc triển lãm chuyên đề văn hóa du lịch…, nhằm tạo “cú hích” cho việc xây dựng thương hiệu du lịch Cao Bằng.

Quan tâm khai thác di sản văn hóa để phát triển du lịch. Thế mạnh của Cao Bằng là hệ thống các di tích lịch sử cách mạng, như: hang Pác Bó, suối Lê-nin, rừng Trần Hưng Đạo, đồn Phai Khắt - Nà Ngần, núi Báo Đông… Định hướng phát triển du lịch văn hóa, thiết kế các tour du lịch lễ hội, du lịch cộng đồng, du lịch Trekking (phượt hay khám phá), du lịch về nguồn… kết hợp phát triển hài hòa, bổ trợ lẫn nhau giữa di tích và danh lam thắng cảnh sẽ làm cho du lịch Cao Bằng không bị nhàm chán, sản phẩm du lịch không lặp lại. Theo thống kê, toàn tỉnh có 226 điểm di tích và danh lam thắng cảnh, đến nay đã lập và trình xếp hạng 95 di tích, trong đó, 2 di tích cấp quốc gia đặc biệt, 28 di tích cấp quốc gia, 65 di tích cấp tỉnh. Có nhiều lễ hội truyền thống, chủ yếu là lễ hội dân gian như các lễ hội: Pháo Hoa, Nàng Hai, vua Lê, Sùng Phúc, Kỳ Sầm, Đống Lân…, những lễ hội này có thể trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng cho vùng, miền Cao Bằng. Do vậy cần có kế hoạch sàng lọc khoa học, thứ tự ưu tiên trong việc đầu tư, cải tạo thành sản phẩm du lịch.

Du lịch cộng đồng kết hợp với du lịch khám phá (Trekking) danh lam thắng cảnh sẽ là loại hình hấp dẫn và là thế mạnh của Cao Bằng bởi vẻ đẹp hùng vỹ. Bên cạnh đó, không gian nhà ở, nét văn hóa truyền thống của cộng đồng như các làn điệu dân ca, dân vũ, nếp sinh hoạt, trang phục… cần được khai thác có chọn lọc. Việc khuyến khích các nghệ nhân tham gia làm hạt nhân trong giới thiệu truyền nghề và sáng tạo sản phẩm du lịch sẽ tạo được sức hút lan tỏa cho hoạt động du lịch cộng đồng. Xem xét nâng tầm giá trị Hội thi hát dân ca dân vũ 2 cụm huyện miền Đông, miền Tây trở thành sự kiện liên hoan văn hóa du lịch với không gian mở hơn để nhân dân, du khách được giao lưu, cùng tham gia.

Chú trọng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cũng là một trong những giải pháp nhằm thúc đẩy du lịch phát triển. Hiện nay, đội ngũ tham gia hoạt động dịch vụ du lịch ngày càng nhiều, tuy nhiên nhân lực có chất lượng, kể cả hệ thống cán bộ quản lý du lịch các cấp còn hạn chế, cần có lộ trình đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về du lịch cho các đối tượng quản lý cấp huyện, Thành phố. Đào tạo phát triển nguồn nhân lực, trong đó chú ý việc đào tạo lao động cho các nhà hàng, khách sạn, hướng dẫn viên, thuyết minh viên du lịch, nhân viên lữ hành… Ngoài nghiệp vụ, kỹ năng của nghề, cần quan tâm về văn hóa dân tộc, văn hóa nước bạn, trong đó ngoại ngữ cần đặc biệt được quan tâm trong hội nhập quốc tế. Đối với cộng đồng dân cư, đặc biệt là những người tham gia trực tiếp với du khách ở khâu vận chuyển, dịch vụ Homestay, hướng dẫn viên thôn bản, xe ôm, thợ chụp ảnh, bán hàng…, cần có giải pháp quản lý, tuyên truyền, vận động; lập các đề án, dự án đào tạo kỹ năng nghề, kỹ năng giao tiếp, ứng xử với du khách, ngoại ngữ…

Thực hiện xã hội hóa rộng rãi đối với các khâu dịch vụ du lịch là xu hướng quan trọng nhằm huy động các nguồn lực xã hội vào xây dựng hạ tầng kỹ thuật tại các di tích, danh lam thắng cảnh, xây dựng hệ thống giao thông thuận lợi, cơ sở lưu trú, các dịch vụ sinh hoạt cộng đồng, xúc tiến quảng bá sản phẩm du lịch, nguồn nhân lực du lịch..., tạo điều kiện để cộng đồng dân cư tham gia vào các hoạt động du lịch. Qua đó vừa bảo tồn, phát huy được di sản, góp phần tăng thu nhập và tạo việc làm cho người dân, từng bước giảm nghèo bền vững tại địa phương...