Kinh tế ban đêm: Những cơ hội khi rào cản được gỡ bỏ

Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án phát triển kinh tế ban đêm ở Việt Nam. Mục tiêu của Đề án trên là khai thác tiềm năng phát triển kinh tế ban đêm nhằm tận dụng tối đa cơ hội phát triển kinh tế mới, nâng cao thu nhập và đời sống của người dân.

Cũng theo Đề án này, việc hạn chế những rủi ro, tác động tiêu cực đối với công tác đảm bảo an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội cũng đồng thời phải tiến hành.

Và Đề án phát triển kinh tế ban đêm ở Việt Nam sẽ được cụ thể hóa bởi Đề án của từng địa phương.

Trước đây, các sản phẩm du lịch của Việt Nam chủ yếu chỉ tập trung vào ban ngày (7h - 18h) nhưng thực tế cho thấy khoảng thời gian còn lại của một ngày đêm (cụ thể là 18h - 2h hôm sau) lại là thời điểm du khách tiêu nhiều tiền nhất.

Nhiều chuyên gia cho rằng, Đề án sẽ giúp khai thác tiềm năng phát triển kinh tế đêm của các thành phố có lợi thế về du lịch như Hà Nội, TP. HCM, Đà Nẵng…

Hà Nội: Bắt đầu từ phố cổ

Ở Hà Nội, khách du lịch chủ yếu thưởng thức bia hơi phố cổ, đi bar, đi ăn đêm mà không có nhiều hoạt động vui chơi, giải trí, lễ hội phục vụ người dân, du khách. Cá biệt có một số chương trình biểu diễn của một số nhà hát truyền thống hoặc một số chương trình vào các dịp lễ.

Tại thời điểm trước khi có Đề án, ở Hà Nội cũng đã có thí điểm một số điểm được phục vụ du khách đến 2h sáng và đã ghi nhận những kết quả khá tích cực.

Trao đổi với báo giới, lãnh đạo Sở Du lịch Hà Nội cho biết đối với các sản phẩm du lịch đêm, Hà Nội đã có tour du lịch đêm tại Nhà tù Hỏa Lò mang tên: “Đêm thiêng liêng sáng ngời tinh thần Việt”. Tour du lịch này nằm trong gói kích cầu du lịch của Hà Nội.

Khác với tour ban ngày, tour đêm thăm quan Hỏa Lò được bố trí ánh sáng, âm thanh điểm nhấn từng không gian. Không gian nhà tù tăm tối, ngột ngạt với ánh sáng le lói hắt xuống cùng âm thanh được tái hiện giúp du khách cảm nhận chân thực về sự khắc nghiệt của nhà tù thực dân.

Được biết, Hà Nội cũng sẽ có thêm một tour du lịch đêm nữa ở Hoàng Thành Thăng Long, chương trình tour đang được xây dựng và dự kiến sẽ giới thiệu trong thời gian gần nhất. 

Theo thông tin trong một lần trao đổi với báo giới, Bí thư Quận ủy Hoàn Kiếm Dương Đức Tuấn cho hay quận này với vị trí đặc thù nên có nhiều tiềm năng, lợi thế để phát huy giá trị nên việc phát triển kinh tế đêm đồng bộ với hoạt động kinh tế toàn diện là tất yếu. Và riêng quận Hoàn Kiếm đã có riêng Đề án phát triển kinh tế ban đêm.

Theo đề án này, các hoạt động kinh doanh dịch vụ được tổ chức không giới hạn thời gian hoạt động vào tất cả các ngày trong tuần, trừ một số ngành nghề kinh doanh có quy định về thời gian hoạt động theo quy định của pháp luật.

TP. HCM: 4 tiếng đồng hồ thêm về kinh tế ban đêm thì đóng góp 5 - 8% GDP

Liên quan đến kinh tế ban đêm tại TP. HCM, một tờ báo đã dẫn thông tin từ một khảo sát nhỏ với bạn bè, người thân và một số khách du lịch tới TP HCM cho câu hỏi "Tới TP. HCM buổi tối thì ăn ở đâu, chơi gì?", phần lớn khách trong nước trả lời chỉ biết ngồi la cà quán cà phê ở khu vực trung tâm hoặc các quận lân cận, rồi giải tán vào khoảng 22h.

Muốn ngồi lâu hơn thì ra phố đi bộ Bùi Viện (quận 1). Nhiều khách quốc tế được hỏi cho biết ấn tượng với phố đi bộ Bùi Viện nhưng gần đây con phố này được nhắc nhiều hơn với cái tên "phố nhậu", khi không gian cho người đi bộ gần như không còn vì quán xá, nhà hàng đua nhau tràn xuống đường.

Về vấn đề này, ông Nguyễn Quốc Kỳ - Tổng Giám đốc Công ty Vietravel phân tích: "Ngay cả ở TP HCM, trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, ban đêm cho du khách đi xem những chương trình giải trí, văn hóa rất ít; mua sắm thì hầu hết là các sản phẩm rẻ tiền…

Theo thống kê, hiện mỗi du khách quốc tế đến Việt Nam chỉ tiêu xài chừng 600-700 USD, mức rất thấp nếu so với các nước khác trong khu vực, chủ yếu là tiền đóng cho các tour. Nếu làm tốt kinh tế ban đêm, chỉ cần du khách tăng chi tiêu lên mức 1.000 USD/khách, với 15 triệu lượt khách đến Việt Nam mỗi năm thì nguồn thu thêm sẽ rất đáng kể".

Có nhiều năm gắn bó với ngành du lịch, chuyên đưa đón khách quốc tế đến Việt Nam, ông Phan Xuân Anh, Chủ tịch HĐQT Công ty Du Ngoạn Việt, nhìn nhận dòng khách quốc tế công ty ông phục vụ thường là nhóm khách sang nhưng cũng không biết chơi đêm ở đâu. Kinh tế ban đêm đối với du khách nước ngoài và người dân chỉ là chợ đêm, ăn uống ban đêm, coi biểu diễn nghệ thuật đêm…

"Tới TP HCM, vào ban đêm, du khách chỉ có thể xem vài chương trình biểu diễn nghệ thuật hoặc ăn tối, rồi đi quán bar nhưng càng về khuya càng ít hoạt động. Đặc biệt với phân khúc khách tàu biển, cả ngàn khách cùng tràn xuống trung tâm TP nhưng quá thiếu chỗ vui chơi, giải trí, ăn uống xuyên đêm…, bởi khi tàu cập cảng thì các nhà hàng, dịch vụ trên tàu biển đã đóng cửa. Nếu tổ chức được nhiều dịch vụ vào ban đêm cho nhóm khách tàu biển cao cấp tới TP sẽ kích thích nhu cầu chi tiêu của họ rất lớn", ông Phan Xuân Anh nêu thực trạng.

Trước thực trạng đó, trong buổi làm việc mới đây với UBND TP. HCM, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng đã đề nghị thành phố này phải thúc đẩy rõ hơn kinh tế ban đêm. Theo tính toán, cứ 4 tiếng đồng hồ thêm về kinh tế ban đêm thì đóng góp 5 - 8% GDP của TP. Cho nên cần tăng cường tổ chức kinh tế ban đêm, bảo đảm an ninh trật tự cho kinh tế ban đêm.

Và tại thời điểm đầu năm 2020, bản thân một vị Phó Chủ tịch UBND TP này cũng đã nhấn mạnh trong một buổi làm việc với ngành giao thông địa phương: “Nếu thành phố đưa ra một đề án kinh tế ban đêm hoàn hảo, thì chắc chắn giao thông đêm sẽ phát triển. Chúng ta phải bắt nhịp với xu thế phát triển hiện nay, phải giải quyết, giảm áp lực giao thông ban ngày, bởi ban ngày có quá nhiều phương tiện ra vào, trong khi ban đêm thì gần như không có”.

Cũng theo vị lãnh đạo này, TP. HCM phải chuyển vấn đề này thành đề án, gấp rút làm ngay, và phải đi đầu trong việc này. 

TS Trần Thị Thu Hương - Phó trưởng Ban Nghiên cứu tổng hợp, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (VICEM) cho biết, kinh tế ban đêm đang dần được coi là một trong những động lực tăng trưởng kinh tế mới thông qua thúc đẩy phát triển nhiều ngành nghề kinh doanh mới, tạo ra nhiều việc làm cho xã hội, tăng thu nhập cho một bộ phận dân cư, đóng góp không nhỏ vào ngân sách.

Còn Chủ tịch Hội Du lịch cộng đồng Việt Nam Phạm Hải Quỳnh cho rằng để kinh tế đêm thực sự là “đòn bẩy” cho du lịch khi dịch bệnh cơ bản được khống chế và tiến tới trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, cần đặt và lấy lợi ích của cộng đồng làm tiêu chí để quy hoạch.

Ngoài ra, theo ông Quỳnh, để phát triển kinh tế ban đêm bài bản, chuyên nghiệp, cần có kế hoạch cũng như quy chế rõ ràng, cụ thể cho cộng đồng tham gia vào phát triển, gắn liền với quyền lợi cũng như trách nhiệm của mỗi cá thể trong đó.