Phát triển du lịch nông thôn hiệu quả sẽ góp phần đạt được mục tiêu kép là phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn và xây dựng NTM bền vững.

Du lịch nông nghiệp, nông thôn và xu hướng trỗi dậy

“Khi các loại hình du lịch nghỉ dưỡng với các dịch vụ cao cấp, xa xỉ ở những thành phố đang bị bão hòa, thậm chí “xơ cứng”, khách du lịch chuyển mạnh sang xu hướng trở về cuộc sống nông thôn bình dị, yên ả bên ruộng đồng, dòng sông, ao cá, vườn đồi với không khí trong lành và nhịp sống chậm rãi…”. Đó là một trong những nội dung mà thông điệp của Tổ chức Du lịch thế giới đề cập trong ngày Du lịch thế giới 27/9 năm nay.

Du lịch và phát triển nông thôn

Không phải ngẫu nhiên mà Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO) chọn thông điệp Ngày Du lịch thế giới (27/9) năm nay với chủ đề Du lịch và phát triển nông thôn. Thông điệp một lần nữa khẳng định sự liên quan, gắn bó mật thiết và vai trò của du lịch đối với sự phát triển nông thôn; đồng thời cho thấy một xu hướng mới của du lịch là hướng về nông thôn, cộng đồng dân cư với một kho tàng văn hóa phong phú, độc đáo.

Đối với Việt Nam, du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng đã và đang là loại hình du lịch mang lại nhiều lợi ích nhất cho cư dân bản địa. Nó không chỉ giúp người dân phát huy giá trị sản phẩm nông nghiệp, làng nghề do mình làm ra mà còn góp phần bảo vệ tài nguyên môi trường sinh thái, bảo tồn và phát huy những nét văn hóa độc đáo của địa phương. Trong Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030, định hướng du lịch sinh thái gắn với nông nghiệp, nông thôn là một những dòng sản phẩm chủ đạo. Theo Phó Tổng cục trưởng TCDL Hà Văn Siêu, định hướng chung của ngành Du lịch là tập trung phát triển sản phẩm du lịch mang đặc sắc văn hóa địa phương, chính là phát huy thế mạnh độc đáo từng vùng miền, tránh sự trùng lắp về sản phẩm.

Đối với Phú Yên, bên cạnh lợi thế về biển đảo, tỉnh có nhiều tiềm năng và thế mạnh để phát triển du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng. Những năm gần đây, du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng đã được người dân ở Phú Yên tiếp cận và hưởng ứng mạnh mẽ. Những làng nghề truyền thống từng bước phục hồi trở thành điểm đến của du khách (làng nghề thúng chai Phú Mỹ, làng nghề nước mắm Gành Đỏ, làng nghề bánh tráng Hòa Đa…), những làng quê chuyên canh như làng rau Ngọc Lãng (Tp. Tuy Hòa), làng văn hóa du lịch Lê Diêm (huyện Sông Hinh), thôn Hòa Ngãi (huyện Sơn Hòa), Xí Thoại (huyện Đồng Xuân) đã được ngành Văn hóa – Du lịch, chính quyền địa phương định hướng đầu tư và người dân chung sức từng bước hình thành các sản phẩm du lịch thu hút du khách tham quan trải nghiệm.

Ônp Phạm Văn Bảy, Giám đốc Sở VHTTDL Phú Yên cho biết, trong chiến lược phát triển du lịch, Phú Yên xác định sản phẩm du lịch làng nghề/du lịch cộng đồng/du lịch nông thôn là một trong năm dòng sản phẩm chủ yếu, đó là chưa kể sản phẩm du lịch văn hóa và du lịch sinh thái cũng có phần giao thoa.

Với vốn tài nguyên thiên nhiên và nhân văn phong phú đa dạng là tài nguyên quý để phát triển loại hình du lịch nông thôn, cộng đồng gắn với chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM. Các làng nghề, nơi chứa đựng những kho tàng kinh nghiệm, kỹ thuật, bí quyết sản xuất những sản phẩm đặc trưng; văn hóa ẩm thực nông thôn với nguyên liệu sạch từ rau củ, hải sản và các loại thực phẩm địa phương; các loại hình nghệ thuật dân gian, lễ hội truyền thống; cảnh quan thiên nhiên, làng xóm và chính đời sống người nông dân cũng trở thành nét chấm phá độc đáo mà du khách mong muốn trải nghiệm.

Xây dựng NTM gắn với du lịch

Thực hiện các giải pháp để hình thành và nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch, hình thành một số sản phẩm mang tính đặc trưng của Phú Yên theo chương trình hành động số 05 của Tỉnh ủy (khóa XVI) về đầu tư phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng giai đoạn 2016-2020, ngành Văn hóa - Du lịch phối hợp các ngành, địa phương tập trung khá nhiều chương trình, dự án cho việc bảo tồn và phát huy chuỗi giá trị nông thôn. Trong đó, chú trọng công tác bảo tồn, nâng cao chất lượng các lễ hội truyền thống đặc trưng; duy trì hoạt động các nhóm nghệ nhân, hát dân ca, bài chòi, đội cồng chiêng... phục vụ du lịch; xây dựng thương hiệu cho sản phẩm đặc trưng, đưa sản phẩm lưu niệm vào siêu thị, tham gia các hội chợ triển lãm. Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) gắn với việc hỗ trợ đầu tư hạ tầng đến làng nghề, hỗ trợ sản xuất sản phẩm lưu niệm phục vụ du lịch như: gốm, gỗ, ốc mỹ nghệ, vỏ gáo dừa, đá cảnh, hàng thủy hải sản, cà phê…

Các địa phương trong tỉnh ưu tiên đầu tư, nâng cao hoạt động các làng nghề, phát triển sản phẩm du lịch cộng đồng. Tp. Tuy Hòa tiếp tục đầu tư phát triển mô hình du lịch cộng đồng làng rau Ngọc Lãng. Thị xã Sông Cầu phát triển các sản phẩm đặc trưng như rượu Quán Đế, du lịch cộng đồng làng muối Tuyết Diêm. Thị xã Đông Hòa tập trung phát triển hai làng nghề truyền thống làm gốm và dệt chiếu, duy trì và nâng cao chất lượng hoạt động của các nhóm nghệ nhân, CLB đàn, hát dân ca bài chòi. Huyện Tuy An, hoàn thiện khu ẩm thực đầm Ô Loan, phục chế bộ đàn đá, kèn đá, thành lập các đoàn nghệ thuật cải lương, tuồng cổ, hò bá trạo. Huyện Sông Hinh, khôi phục nghề làm rượu cần, nghề dệt vải thổ cẩm. Huyện Tây Hòa, hỗ trợ đầu tư xây dựng điểm du lịch Suối Lạnh, suối nước nóng Lạc Sanh, phát triển làng nghề trồng dâu, nuôi tằm, sản xuất rượu tằm Hòa Phong, xây dựng đề án du lịch cộng đồng ở xã Hòa Đồng, Hòa Tân Tây. Huyện Sơn Hòa, nâng cao chất lượng các sản phẩm, món ăn truyền thống, phát triển tuyến du lịch về cao nguyên Vân Hòa, thác Hòa Nguyên. Huyện Đồng Xuân, điều chỉnh quy hoạch xây dựng điểm du lịch sinh thái suối nước nóng Triêm Đức, Trà Ô, xây dựng đề án du lịch cộng đồng, bảo tồn và phát triển nghề dệt thổ cẩm ở thôn Xí Thoại…

“Xây dựng các buôn làng mang đậm bản sắc văn hóa như Xí Thoại, Lê Diêm, Hòa Ngãi và nhiều làng quê khác từ miền biển đến miền núi, nơi có tiềm năng phát triển du lịch, trở thành điểm du lịch cộng đồng là rất cần thiết. Điều này góp phần làm cho các làng quê ngày càng giàu đẹp, bảo tồn văn hóa truyền thống, bảo vệ môi trường sinh thái, đời sống người dân được nâng lên từ việc làm du lịch”.

(Ông Hồ Văn Tiến, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Phú Yên).

(Còn nữa)