Phát triển Khu di tích Hoàng thành Thăng Long trở thành công viên di sản đẹp nhất Hà Nội

Chiều qua, 23/2, Thường trực Thành ủy Hà Nội đã có buổi làm việc dưới sự chủ trì của Bí thư Thành uỷ Vương Đình Huệ với Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội và các sở, ngành liên quan về tiến độ triển khai các dự án do Trung tâm thực hiện. 

Tại buổi làm việc, ông Trần Việt Anh - GĐ Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội cho hay, năm 2020, Trung tâm đã thực hiện các dự án cải tạo, sửa chữa xuống cấp bằng nguồn kinh phí thường xuyên để phục vụ khách tham quan tại Hoàng thành Thăng Long và khu di tích Cổ Loa.

Trung tâm này cũng đã tổ chức thi tuyển phương án thiết kế kiến trúc Khu di tích Trung tâm Hoàng thành Thăng Long tại số 18 Hoàng Diệu theo quy hoạch tổng thể mặt bằng đã được phê duyệt.

Ngoài ra, trung tâm đã và đang thực hiện đầu tư và chuẩn bị đầu tư 5 dự án gồm Dự án bảo tồn, tôn tạo tường thành cung phía Tây, khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long (hoàn thành năm 2017); Dự án bảo tồn nhà Cục Tác chiến và từng bước hoàn trả không gian điện Kính Thiên; Dự án bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Khu di tích Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội (dự án tổng thể), Dự án lập quy hoạch chi tiết 1/500 Khu di tích Thành Cổ Loa…

Tại buổi làm việc, các đại biểu đã trao đổi, thảo luận về các vấn đề liên quan, làm rõ, đề xuất những phương án, giải pháp giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong triển khai, thực hiện các dự án bảo tồn hai di sản quan trọng này. 

Các chuyên gia, nhà khoa học, nhà nghiên cứu cho rằng, vấn đề thống nhất quản lý là quan tâm số 1 của UNESCO cũng như của chúng ta, do vậy Hà Nội cần tập trung phối hợp với các đơn vị liên quan để đẩy nhanh tiến độ bàn giao phần diện tích còn lại (1,729 ha) và bàn giao các di vật khảo cổ học.

Đối với các dự án ưu tiên, các chuyên gia, nhà khoa học, nhà nghiên cứu mong muốn Hà Nội không trải mành mành, mà cần tập trung hai dự án ưu tiên, đó là khu khảo cổ 18 Hoàng Diệu và phục dựng Điện Kính Thiên.

Theo GS, TSKH Lưu Trần Tiêu - Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia, đối với Khu khảo cổ 18 Hoàng Diệu, trước đây đã có 25 phương án thiết kế. Trong số đó có hai phương án được trao giải Nhì.

Theo GS Tiêu, Hà Nội nên chọn một phương án và bổ sung thêm một số chi tiết để xây dựng “bảo tàng ngoài trời” tại 18 Hoàng Diệu, xứng tầm với các công trình kiến trúc xung quanh và thu hút khách du lịch.

Ngoài ra, TP nên cử đoàn nghiên cứu Kinh thành Huế để có thêm tư liệu phục dựng Điện Kính Thiên. Ông Tiêu cho biết, hiện nay di sản đã trở thành nguồn lực cho phát triển bền vững, chỉ tính riêng 8 di sản thế giới của Việt Nam trong năm 2019 đã thu hơn 3 nghìn tỷ đồng từ phí tham quan, mang lại nguồn lực rất lớn cho các địa phương.

Liên quan đến việc bàn giao các di vật, hiện vật khảo cổ, PGS, TS. Bùi Minh Trí, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh thành (thuộc Viện Hàn Lâm KHXH Việt Nam) cho biết, đến 2025 Viện sẽ hoàn thành bàn giao toàn bộ các di vật khai quật được tại 3 khu cho Hà Nội. Tuy nhiên trong những năm qua, Viện đều phối hợp, bàn giao hiện vật để trưng bày đến công chúng.

Tại buổi làm việc, ông Vương Đình Huệ cho biết, Nghị quyết Đại hội các nhiệm kỳ Đảng bộ TP đều rất coi trọng xây dựng văn hóa, con người Hà Nội. Đặc biệt, Nghị quyết Đại hội lần thứ XVII Đảng bộ TP xác định phải phát huy các giá trị văn hóa, con người Hà Nội thực sự trở thành nguồn lực nội sinh hàng đầu quyết định sự phát triển nhanh và bền vững của Thủ đô.

Trong khi đó, Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội là di sản văn hóa thế giới đã được công nhận hơn 10 năm qua và Khu di tích Cổ Loa là di tích cấp quốc gia đặc biệt. Đây là những tài sản rất quý giá của Hà Nội.

Theo ông Huệ, công tác phát huy bảo tồn Di sản Hoàng Thành Thăng Long và Khu di tích Cổ Loa luôn được lãnh đạo Trung ương và Hà Nội qua các thời kỳ hết sức quan tâm. Hà Nội cũng đã thực hiện được 7/8 cam kết với UNESCO liên quan tới hai Khu di tích này…

Nhưng theo vị Bí thư Thành uỷ Hà Nội, kết quả đạt được vẫn chưa tương xứng ở cả lĩnh vực bảo tồn và phát huy, chưa đáp ứng được mong muốn, kỳ vọng của nhân dân cũng như của UNESCO và bạn bè quốc tế.

Ông Huệ đã chỉ ra các nguyên nhân trong đó có sự nhận thức chưa đầy đủ của các cấp, ngành về vấn đề này và chưa có sự phối hợp liên ngành trong TP, giữa TP và Trung ương. Những cơ chế, chính sách, chức năng, nhiệm vụ của Trung tâm bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội cũng chưa được phát huy tương xứng với vai trò của Trung tâm.

Ông Huệ đề nghị tiếp tục làm sâu sắc hơn nữa những chủ trương, quan điểm lớn của Đảng, Nhà nước, Thành ủy về văn hóa, về bảo tồn phát huy các di sản thế giới; Từ đó xác định quyết tâm, trách nhiệm trong thực hiện các dự án tôn tạo di sản, làm rõ những tồn tại hạn chế, những nguyên nhân khách quan, chủ quan để có giải pháp khắc phục.

Về việc thực hiện các dự án tại Khu di tích Hoàng Thành Thăng Long, ông Vương Đình Huệ giao Ban Cán sự Đảng khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, đề xuất chủ trương trình Thường trực Thành ủy phê duyệt.

Bên cạnh đó, cơ quan này cũng cần quan tâm nghiên cứu thêm dự án phí công trình để tăng cường năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác bảo tồn di sản; Ứng dụng công nghệ thông tin, mở rộng và thực hiện hiệu quả hơn công trình giáo dục di sản; Tổ chức các hoạt động, sự kiện văn hóa quy mô quốc gia, khu vực, các sự kiện có sự phối hợp quốc tế để tăng gia trị kinh tế tại các khu di sản.

Ông Huệ cũng yêu cầu Thành lập Ban chỉ đạo cấp TP do Chủ tịch UBND TP Hà Nội đứng đầu; Tiếp tục kiện toàn hội đồng tư vấn khoa học; Tăng cường cả về cán bộ, cơ chế, chính sách cho Trung tâm bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội… Tất cả hướng đến tầm nhìn là phát triển Khu di tích Hoàng thành Thăng Long trở thành công viên di sản đẹp nhất Hà Nội dành cho du khách trong và ngoài nước.