Ở Việt Nam, ngành công nghiệp nhựa dù còn non trẻ so với các ngành công nghiệp lâu đời khác như cơ khí, điện - điện tử, hóa chất, dệt may... nhưng đã có sự phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây.

Trong lĩnh vực du lịch, nhu cầu sử dụng các sản phẩm nhựa cũng gia tăng cùng với sự phát triển nhanh chóng của hoạt động du lịch. Sản phẩm nhựa được sử dụng trong hầu hết các dịch vụ cung cấp cho du khách và du khách sử dụng chúng như một lẽ tất yếu.

Thực trạng

Nếu không có giải pháp giải quyết vấn nạn rác thải đặc biệt là rác thải nhựa, giữ gìn cảnh quan môi trường, rất có thể khách du lịch sẽ quay lưng với các điểm đến của Việt Nam. Theo Báo cáo năng lực cạnh tranh du lịch toàn cầu năm 2019 của Diễn đàn Kinh tế thế giới - WEF (đánh giá 2 năm 1 lần), vị trí của Du lịch Việt Nam đã có cải thiện, từ 67/136 quốc gia được đánh giá trong năm 2017 lên thứ 63/140 quốc gia được đánh giá năm 2019. Tuy nhiên, Báo cáo cũng chỉ ra rằng, để nâng cao sức cạnh tranh của ngành du lịch, trong thời gian tới Việt Nam cần cải thiện mạnh mẽ hơn nữa các chỉ số đang được đánh giá ở gần cuối bảng xếp hạng, như: hạ tầng dịch vụ du lịch (106/140), sự bền vững về môi trường (121/140).

Người làm du lịch phải đi tiên phong

Nhận thấy việc rác thải nhựa là nguy cơ làm giảm sức hấp dẫn của điểm tham quan du lịch, Hiệp hội Du lịch Việt Nam đã ban hành chương trình hành động Du lịch chung tay bảo vệ môi trường, hạn chế rác thải nhựa để ngăn chặn có hiệu quả tình trạng xả rác, làm ô nhiễm môi trường tại các khu, điểm du lịch, các cơ sở kinh doanh du lịch trên toàn quốc, góp phần vào việc bảo vệ môi trường ở các điểm du lịch tại Việt Nam. 

Ông Vũ Thế Bình, Phó chủ tịch thường trực Hiệp hội Du lịch Việt Nam cho biết: “Hiệp hội và các doanh nghiệp du lịch sẽ nỗ lực xây dựng các mô hình, điểm đến được công nhận bền vững về môi trường, tăng cường sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường, ứng dụng công nghệ quản lý du lịch theo hướng bền vững, thu gom, phân loại, xử lý chất thải trong các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch, khu du lịch, điểm du lịch theo đúng quy định. Chất thải rắn, chất thải nhựa phải được thu gom và phân loại tại chỗ”.

Chính quyền cần vào cuộc mạnh mẽ hơn

Theo các chuyên gia về môi trường, hiện nay, chất thải rắn phát sinh trong lĩnh vực du lịch chưa được thu gom và xử lý kịp thời theo quy định, nhất là rác thải. Phần lớn rác thải từ các khu, điểm du lịch vẫn được chuyển về bãi chôn lấp tập trung và hầu hết chưa có khu xử lý chất thải rắn đạt tiêu chuẩn. Nước thải từ các cơ sở du lịch phần lớn chưa được xử lý đạt chuẩn trước khi thải ra môi trường.

Bên cạnh đó, hệ thống các nhà hàng, khách sạn, khu vui chơi mọc lên nhanh chóng để đáp ứng nhu cầu của khách du lịch nhưng hệ thống kiểm soát của các cơ quan quản lý nhà nước và ngành chưa theo kịp nên nhiều cơ sở kinh doanh dịch vụ xây dựng mới vẫn thiếu hệ thống xử lý chất thải bảo vệ môi trường, khiến quá trình suy thoái môi trường diễn ra nhanh hơn.

Ý thức của người dân và khách nói chung cũng chưa cao, rác thải vứt bừa bãi, nhất là sau mỗi dịp lễ tết, tình trạng rác thải ngập các khu, điểm du lịch đã bị dư luận lên án nhiều lần nhưng chưa thay đổi. Đây là một trong những nguyên nhân làm giảm sức hấp dẫn, giảm chất lượng các dịch vụ du lịch và khiến du khách có ấn tượng không tốt về hình ảnh du lịch Việt Nam.

Rất nhiều ý kiến được đưa ra nhằm cải thiện môi trường ở Việt Nam, trong đó có ý kiến cho rằng chính quyền các địa phương cần vào cuộc mạnh mẽ hơn.

UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo các cơ quan có liên quan lập quy hoạch, bố trí mặt bằng cho việc tập kết chất thải rắn sinh hoạt trong các khu du lịch, khu di tích lịch sử văn hóa và cơ sở lưu trú du lịch; điều tra, xác lập khu vực môi trường du lịch bị ô nhiễm trên địa bàn. Ðồng thời, yêu cầu các đơn vị chức năng trên địa bàn thường xuyên kiểm tra, giám sát việc chấp hành các quy định về bảo vệ môi trường du lịch, tăng cường tuyên truyền, vận động các tổ chức, cá nhân và cộng đồng thực hiện nghiêm công tác bảo vệ môi trường tại các điểm, khu du lịch trên địa bàn mình phụ trách.

Theo Bộ Tài nguyên và Môi trường, cùng với các quốc gia trên thế giới, Việt Nam đang nỗ lực để loại bỏ ô nhiễm rác thải nhựa. Mục tiêu đến năm 2020 sẽ giảm 65% số lượng túi nilon phân hủy dùng tại các siêu thị và các trung tâm thương mại lớn. Người dân và du khách cũng cần thay đổi hành vi, thói quen sử dụng túi ni lông, sản phẩm nhựa khó phân hủy, sử dụng một lần ngay từ bây giờ.