LTS: Dịch bệnh Covid-19 đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế của Việt Nam nói chung và ngành du lịch nói riêng. Thiệt hại đến từ nguồn thu bị sụt giảm gần như hoàn toàn khi khách du lịch không thể đi du lịch, khó khăn đến từ sự thay đổi công việc của các nhân sự trong ngành...
Sau đây chúng tôi xin giới thiệu bài viết thứ hai "Doanh nghiệp du lịch đau đầu với bài toán nhân lực và tài chính mùa dịch" trong tuyến bài Ngành du lịch và những khó khăn do Covid-19
Doanh nghiệp ngành du lịch gặp khó chồng khó
Theo thống kê, dưới ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19, đã có trên 95% doanh nghiệp du lịch đã phải đóng cửa, tạm dừng hoạt động. Khoảng từ 20 -30% doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này đứng trước nguy cơ phá sản.
Tại TP. Đà Nẵng trong số 5.000 doanh nghiệp trong lĩnh vực du lịch có tới hơn 90% đã đóng cửa. Hiệp hội Du lịch TP. Đà Nẵng cho biết, có đến 1/10 doanh nghiệp là hội viên (tương ứng 1.000 doanh nghiệp) đã giải thể, số còn lại tiếp tục đóng cửa và mặt với vôn vàn khó khăn vì dịch bệnh kéo dài.
Trong khi đó, Theo Sở Du lịch TP.HCM, hiện có khoảng 90% doanh nghiệp lữ hành vừa và nhỏ, doanh nghiệp lữ hành chuyên kinh doanh thị trường trong nước đã tạm ngưng hoạt động. Tính cả năm 2020 và hết quý II năm 2021, tổng cộng có trên 170 doanh nghiệp rút giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành. Một số doanh nghiệp lớn vốn tư nhân chỉ bố trí nhân sự trực tại công ty, số còn lại cũng hoạt động cầm chừng hoặc chuyển hướng kinh doanh sang lĩnh vực khác.
Trao đổi với chúng tôi, bà Nguyễn Thị Thương Huyền, Giám đốc Sở Du lịch Hải Phòng cho biết, kể từ khi dịch bênh Covid -19 bùng phát, du lịch Hải Phòng cũng không hoạt động được gì, phải đóng cửa hoàn toàn để phòng dịch.
Theo Giám đốc Sở Du Lịch TP. Hải Phòng, hiện nay, ngành du lịch TP. Hải Phòng đang thực hiện theo sự điều hành hành của ban phòng chống dịch bệnh, nên chưa thể nói được gì, trước hết, ngành phải thực hiện các biện pháp phòng dịch Covid-19 theo yêu cầu nên đóng cửa mọi hoạt động.
“Hầu như toàn bộ các khu du lịch, các cơ sở du lịch, cơ sở lưu trú ở TP. Hải Phòng đã đóng cửa từ khi dịch bệnh búng phát, hàng loạt doanh nghiệp gặp khó khăn vì dịch bênh kéo dài từ đầu năm 2020 tới nay”, bà Huyền nói.
Liên quan đến vấn đề này, bà Nguyễn Thị Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Quảng Ninh cho hay, nhiều doanh nghiệp lâm vào tình cảnh khó khăn, mọi hoạt động bị gián đoạn, mang tính cầm chừng. Tuy nhiên, việc hỗ trợ các doanh nghiệp du lịch hiện nay phải tuân theo Nghị quyết của Chính phủ, nhìn chung các doanh nghiệp lĩnh vực du lịch đều rất khó khăn ở thời điểm hiện tại.
Trong khi đó, ông Hoàng Văn Vinh, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa cho biết, hiện nay Thường vụ tỉnh ủy Khánh Hòa đang họp bàn để đưa ra quyết định khởi động lại ngành du lịch thời kỳ hậu Covid -19, dự kiến khoảng 15/10 ngành du lịch tỉnh Khánh Hòa sẽ mở cửa đại trà trở lại.
Ông Vinh xác nhận: “Tỉnh Khánh hòa sẽ tổ chức cuộc họp bàn về việc mở cửa ngành du lịch với sự tham dự của các doanh nghiệp du lịch, Ủy ban tỉnh, Sở Du lịch để bàn và thống nhất phương án đưa ngành du lịch trở lại trong trạng thái “bình thường mới”.
Ông Vinh cho rằng, Thông tư 03 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành hồi tháng 4 năm nay, chưa lường trước được đợt dịch lần thứ 4 nghiêm trọng như hiện nay.
“Việc quy định cơ cấu thời gian trả nợ không vượt quá 12 tháng là thiếu thực tế, quy định này khiến nhiều doanh nghiệp khó chồng thêm khó khi thời hạn trả nợ đến rất gần”, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa phân tích.
Bài toán nguồn nhân lực khó giải của ngành du lịch
Để giữ được lực lượng lao động có tay nghề cao cho ngành Du lịch, với mong muốn hoạt động trở lại sau khi dịch bệnh được kiểm soát, nhiều doanh nghiệp đã phải tinh giảm bộ máy, sắp xếp lại vị trí việc làm, tìm cách giữ nhân sự cốt cán để tránh mất người sau khi kiểm soát được dịch bệnh.
Có thể thấy, bài toán nhân lực của ngành du lịch hiện đang là vấn đề khá nan giải đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này.
Sở Du lịch Hà Nội cho biết, nửa đầu năm 2021, đã có khoảng 12,600 lao động tại các cơ sở lưu trú du lịch trên địa bàn đang không có việc làm. Ở mảng lữ hành, số lao động nghỉ việc, chấm dứt hợp đồng lao động chiếm khoảng 90% tổng số lao động doanh nghiệp lữ hành, tương đương trên 12.100 người.
Liên quan đến vấn đề nhân lực của ngành du lịch hiện nay, TS. Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển du lịch cho biết: “Du lịch là ngành đặc thù, đòi hỏi tính chuyên nghiệp cao, cần thời gian dài tích lũy kinh nghiệm và đào tạo bằng thực tế trải nghiệm qua công việc hằng ngày”.
Ông cho hay, lực lượng lao động cũ sẽ hiệu quả hơn đào tạo mới. Do đó, cần phải có những chính sách hỗ trợ thích đáng nhằm giữ chân lực lượng lao động trong ngành Du lịch.
Liên quan đến nguồn nhân lực của ngành du lịch, bà Nguyễn Thị Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Quảng Ninh cho hay, nhân lực ngành du lịch đã phải đi tìm việc khác để làm, không biết sau hết dịch thì nhân lực của ngành có quay lại nghề hay không thì hiện giờ cũng chưa thể nói được, do các cơ sở du lịch chưa chính thức đón khách nên chưa thể mời gọi người ta quay trở lại làm việc được.
Nếu như ngành du lịch phục hội trở lại như những năm trước đây thì chắc chắn sẽ thiếu nguồn nhân lực bởi vì có nhiều người họ đã chuyển sang công việc khác làm ổn định, nên họ sẽ không quay lại nữa.
“Hiện Quảng Ninh đang lên kế hoạch khởi động lại du lịch trong tỉnh bài toàn nhân lực cho ngành cũng đang đau đầu với các doanh nghiệp trên địa bàn”, bà Bảo nói.